Seyit Şamil Kurt
04. novembar 2026.•Ažuriranje: 04. novembar 2026.
Abdul El-Sayed, demokrata američko-egipatskog porijekla i bivši zvaničnik u oblasti javnog zdravstva, ispisao je historiju u utorak postavši prvi musliman izabran u američki Senat, nakon što je u pažljivo praćenoj utrci na međuizborima u Michiganu pobijedio republikanca Mikea Rogersa.
Ovaj 42-godišnji predstavnik progresivne struje Demokratske stranke osvojio je mjesto koje je napuštao demokratski senator Gary Peters, koji se povlači iz politike, čime je napravljen historijski iskorak u zastupljenosti muslimana u američkoj politici.
Njegov izborni uspjeh uslijedio je nakon kampanje obilježene podjelama unutar Demokratske stranke, posebno kada je riječ o zdravstvenoj zaštiti, ekonomskim prioritetima i američkoj podršci Izraelu.
- Rani život i obrazovanje
Rođen u Rochester Hillsu u Michiganu, u porodici roditelja koji su emigrirali iz Egipta, El-Sayed je prije ulaska u politiku izgradio karijeru u medicini i javnom zdravstvu.
Diplomirao je na Univerzitetu Michigan 2007. godine, a 2011. godine, kao stipendista programa Rhodes, doktorirao je javno zdravstvo na Univerzitetu Oxford. Medicinsku diplomu stekao je 2014. godine na Univerzitetu Columbia.
Godine 2015. imenovan je za direktora zdravstvenih službi Detroita, najvećeg grada u Michiganu, gdje je nadgledao napore na obnovi gradskih službi javnog zdravstva nakon finansijske krize koja je pogodila grad.
Na toj funkciji ostao je do 2017. godine, nakon čega se 2018. neuspješno kandidovao za guvernera Michigana. Izgubio je u unutarstranačkim izborima Demokratske stranke od Gretchen Whitmer.
El-Sayed je kasnije, od 2023. do 2025. godine, obavljao funkciju direktora Odjela za zdravstvo, ljudske i boračke usluge okruga Wayne, kojem pripada i Detroit.
- Politički uspon i historijska kandidatura za Senat
El-Sayed se izbornoj politici vratio 2026. godine, kada je u augustu pobijedio zastupnicu Haley Stevens na unutarstranačkim izborima Demokratske stranke za mjesto u Senatu koje pripada Michiganu.
Njegovu kampanju podržale su istaknute ličnosti progresivnog krila američke politike, među kojima su senator Bernie Sanders, zastupnica Alexandria Ocasio-Cortez i zastupnica iz Michigana Rashida Tlaib.
Tokom kampanje zalagao se za proširenje dostupnosti zdravstvene zaštite kroz program Medicare za sve (Medicare for All), smanjenje troškova stanovanja, ograničavanje utjecaja bogatih donatora na politiku i jačanje ekonomskih mogućnosti za radničke porodice.
Kada je riječ o vanjskoj politici, El-Sayed se istakao kao otvoreni kritičar američke vojne podrške Izraelu. Izraelsku vojnu kampanju u Gazi opisao je kao genocid i pozvao na obustavu američke bezuslovne vojne pomoći Izraelu.
Njegovi stavovi o Izraelu postali su jedan od glavnih izvora kontroverzi tokom izborne kampanje.
Stevens, koju je porazio na unutarstranačkim izborima Demokratske stranke, samo dva dana prije općih izbora distancirala se od vlastite stranke i podržala Rogersa, navodeći zabrinutost zbog El-Sayedove retorike tokom kampanje i njegovih političkih veza.
Njen potez izazvao je oštre reakcije među kolegama demokratama, ali nije uspio zaustaviti El-Sayedov put do pobjede.
- Vjerski identitet i politički profil
El-Sayedov muslimanski identitet također je postao jedno od istaknutih pitanja tokom utrke za Senat, pri čemu su ga predsjednik Donald Trump i drugi republikanski političari u više navrata kritikovali zbog njegove vjere i političkih stavova.
El-Sayed je odbacio te napade, tvrdeći da predsjednik koristi njegovo ime i vjersku pripadnost kako bi skrenuo pažnju s rastućih troškova života i ekonomskih izazova s kojima se suočavaju Amerikanci.
Njegov izbor predstavlja historijski presedan za američki Senat, iako su muslimani u Sjedinjenim Američkim Državama i ranije obavljali funkcije u Zastupničkom domu Kongresa.
Keith Ellison postao je prvi musliman izabran u američki Kongres 2006. godine, dok su Rashida Tlaib i Ilhan Omar 2018. godine postale prve muslimanke izabrane u Kongres.
