20 اکتبر 2022•بهروزرسانی: 22 اکتبر 2022
استانبول/ مصطفی ملیح آهیساهلی/ خبرگزاری آناتولی
حقی اویگور، رئیس مرکز مطالعات ایران در ترکیه پیرامون آغاز اعتراضات گسترده در 16 سپتامبر در شهرهای مختلف این کشور که در پی جان باختن مهسا امینی دختر 22 ساله ایرانی در بازداشتگاه پلیس امنیت اخلاقی در تهران، طی گفتوگوی ویژه با خبرنگار آناتولی به ارزیابی اتفاقات اخیر این کشور پرداخته و گفت: «گزارشها حاکی از آن است که تظاهرات در نزدیک به 100 شهر و شهرستان رسیده است. متاسفانه آمار کشتهشدگان رو به افزایش است. حضور دختران در میان قربانیان این واکنشها را افزایش میدهد».
- ایران به چنین تظاهراتی عادت دارد
وی ضمن یادآوری برگزاری تظاهرات خیابانی مشابه در چندین سال اخیر، افزود: «ایران به چنین تظاهراتی عادت دارد. این کشور در سالهای 1999، 2009، 2018 و 2019 شاهد تظاهرات اجتماعی بزرگی بوده است. تظاهراتی که روسری آغازگر آن بود به دلیل کُرد بودن زنی که جان خود را از دست داد، وجه قومیتی پیدا کرد».
اویگور با اشاره به حضور دانشآموزان و دانشجویان در میان مردم معترض، گفت: «گزارشها نشان میدهد که تعداد بازداشتها بسیار افزایش یافته گفته میشود که هزاران نفر علیرغم عدم وجود تظاهرات گسترده دستگیر شدهاند. دولت در حال نشان دادن روی خشن خود است. اگر شرایط بهبود نیابد، ممکن است سیر حوادث تغییر کند. اگر کارگران نفت، برخی اتحادیهها و مشاغل در این تظاهرات شرکت کنند، ممکن است وقایع به سمت و سوی دیگری برود».
- گشت ارشاد و فشار علیه زنان
وی ضمن تاکید بر اینکه مسئله زنان هستند، تاکید کرد: «مسئله پوشش و حجاب زنان در این اعتراضات، بعد مهمی است که باید به آن توجه شود. مدت کوتاهی پس از انقلاب 1979، حجاب در ادارات دولتی و خیابانهای ایران اجباری شد. اگرچه برخورد خشن مطرح نیست، اما گاهی اوقات این موارد واکنشهای جدی زنان را به دنبال دارد و دولت برای اجرای آن به گشت ارشاد متوسل میشود. طی چند سال اخیر تصاویر زیادی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میداد زنان را به زور سوار ون میکردند، با آنها برخورد میشد، از ماشین میافتادند یا آنها را زیر میگرفتند. مرگ این دختر جوان (امینی) واکنشها را به مرز انفجار رساند».
اویگور در پاسخ به این سوال که آیا دولت ایران گامی به عقب برخواهد داشت یا نه؟، گفت: «دولت ایران تا کنون در یک موضوع اساسی عقب نشینی نکرده است. مطالبات اصلاح طلبان برای رفراندوم یا قانون اساسی تاکنون پاسخی نداشته است. من فکر نمیکنم در حوزه نمادینی چون حجاب، دولت عقبنشینی کند. اگر میخواست چنین کاری کند زمینه آن را فراهم میکرد. که برخی مسئولین گفتهاند روسری خط قرمز ماست».
