استانبول/عبدالسلام سلیمی/خبرگزاری آناتولی
مقامات هند دور روز پیش درحالیکه محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران برای انجام مذاکرات اقتصادی-سیاسی در دهلی نو به سرمیبرد، گفتند که خرید نفت این کشور با روپیه (به جای دلار) را آغاز کردهاند.
وزارت دارایی هندوستان نیز پیشتراعلام کرده که چنانچه پالایشگاههای این کشور روپیه پرداختی بابت واردات نفت خام از ایران را در بانکهای هندی ذخیره کنند، از مالیات سنگین معاف خواهند شد.
پیشتر، مسئولین اقتصادی روسیه، کرهجنوبی، چین و عراق هم گفتهاند که احتمال دارد در ازای خرید انرژی (نفت و گاز) و کالا از ایران، بهجای دلار، روبل، وون، یوان، دینار به این کشور بپردازند.
در این زمینه محمود جامساز، نویسنده و اقتصاددان درباره تاثیر دریافت ارزهای ملی واردکنندگان کالا و انرژی از ایران بر اقتصاد کشورش در مصاحبه با خبرنگار آناتولی گفت:
«ارزهايی كه (در بالا) ذكر كرديد در سبد پولهای معتبر جهان؛ نظیر دلار، پوند استرلينگ، فرانک سوئيس و يورو از اعتبار قابلاعتنایی برخوردار نيستند. بیترديد فروش نفت با ارزهاى ملى كشورهاى خريدارى كه ارز آنها داراى وزن جهانى نيستند به زيان ايران است.
به این دلیل که واردكنندگان ايرانى كه ثبت سفارش آنان با ارزهاى مذكور انجام میشود، ناگزيرند آنها را در كشورهاى همسايه توسط بروكرها به دلار يا يورو تبديل كنند كه هزينه مبادله به آن تعلق میگيرد. در نتیجه كالاى وارداتى گران تمام و نهايتا از جيب مصرفكنندگان پرداخت میشود».
او در مورد عواقب تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران بر روند فروش نفت و اقتصاد این کشور در سال جدید میلادی نیز اظهار داشت:
«آمريكا 6 ماه به 8 كشور فرصت داده تا نفت از ايران خريدارى و طى اين مدت پالايشگاههاى خود را براى پالايش نفت غيرايرانى آماده كنند. ضمنا قرار است پس از شش ماه در هر مرحله خريد خود از ایران را يکسوم كاهش دهند تا به صفر برسد.
دولت عراق اعلام كرده كه با وجود علاقه زياد براى حفظ و بسط روابط ديپلماتیک با ايران از تحريمهاى ایالات متحده آمريكا براى حفظ منافع ملى خود پيروى میكند. روسيه قرار است نفت در مقابل كالا و روبل از ايران خريدارى كند.
ژاپن براى 3 ماه از آمريكا مجوز خريد گرفته است. شركت دولتى نفت چين اعلام كرده که خريد خود از ايران را قطع میكند. بنابراین فروش نفت ايران با توجه به این محدوديتهاى شديد، زير قيمت فوب خليج فارس انجام خواهد شد که به زيان این کشور است.
آمريكا براى كاهش قيمت جهانى نفت به عربستان سعودی و روسيه براى افزايش توليد خود فشار آورده است. این دو كشور علیرغم نشست اوپک (روسيه بهعنوان عضو غيراوپكى در نشست اوپک شرکت كرد) توليد نفت خود را افزايش دادهاند.
مقامات روسیه با لابیگرى دولت اسرائيل خواهان رفع تحريمهاى ایالات متحده آمريكا علیه کشورشان هستند. به همين دليل روسیه جهت عدم افزايش قيمّت نفت با آمريكا مصالحه كرده است».
جامساز درباره دلایل مختلف ایالات متحده آمریکا برای پایین نگهداشتن بهاى بينالمللى نفت خام نیز تصریح کرد:
«افزايش قيمت نفت سبب میشود ايران به لحاظ درآمدى تا حدودى كاهش صادرات خود را جبران کند. میزان صادرات نفت ایران در در بودجه سال 1398 این کشور 1.5 بشكه در روز پيشبينى شده كه بسيار خوشبينانه است.
صادرات نفت ایران قبل از امضای برجام كه تحريمها بهشدت كنونى نبود، روزانه 800 هزار بشكه بود. تحريمهاى جديد شامل ميعانات گازى هم میشود. آمريكا میخواهد تمام منافذ ورود ارز به ايران را مسدود كند. پس مانع افزايش قیمت نفت میشود تا كاهش صادرات نفت به لحاظ درآمدى جبران نشود.
آمريكا توليد روزانه شيل اويل را به 1.5 ميليون بشكه رسانده و طى 6 ماهى كه برای برخى كشورها مجوز خريد از ايران را صادر کرده با افزايش توليد و عرضه ذخاير خود قيمت نفت را در زير 50 دلار تثبيت میكند. درحالیکه قيمّت هر بشكه نفت در بودجه سال آتی ايران 54 دلار پيشبينى شده است».
