02 نوامبر 2019•بهروزرسانی: 03 نوامبر 2019
تهران/ خبرگزاری آناتولی
محمد مسجدجامعی، سفیر اسبق ایران در مراکش و واتیکان با توجه به انتقادات در ایران نسبت به عملیات چشمه صلح ترکیه گفت: "ما با دخالت نظامی اخیر ترکیه در سوریه مخالفیم، اما باید در بیان مواضع خود ملاحظات فراوانی را مراعات نماییم. ترکیه امروز تحت انتقاد شدید و فشار غربیها قرار دارد و ضرورتی نیست که ما نیز سخنان حساسیت برانگیزی بگوئیم".
به گزارش خبرآنلاین، وی با اشاره به اینکه عرصه بین الملل لحن انتقادی از ترکیه دارد، افزود: "دیگر لزومی ندارد که ما رابطهمان را تحتالشعاع سخنانمان قرار دهیم و مواضعی اتخاذ کنیم که در عمل هیچ ثمری ندارد و موجب نوعی ناراحتی و گلهمندی و یا احیانا خصومت میشود".
مسجد جامعی با بیان اینکه «ترکیه جدیترین همسایه ماست، زیرا واقعیت دولت-ملت آن به خوبی شکل گرفته است» توضیح داد: "ترکیه به شکلی کاملا طبیعی و به معنای واقعی کلمه، یک «کشور» است و دولت-ملت آن شکل گرفته و دولت کنونی آن نماینده بخش بسیار بزرگی از جامعه این کشور است و مهمتر اینکه کاملاً به عکس همسایگان جنوبی ما، تصمیماتی که در این کشور اتخاذ میشود، شخصی و خلقالساعه نیست، که این خود به دلیل تفکیک قوا و وجود نهادها و مؤسسات گوناگون و مستقل است و نیز وجود ارتش و نهادهای امنیتی ریشهدار و احزاب و گروههای مختلف اجتماعیِ موافق و مخالف و نیز به دلیل وجود مردمی که افکار عمومی مشخصی دارند که در مطبوعات و رسانهها انعکاس مییابد و جهتدهی میکند. بسیاری از همسایگان ما این ویژگیها را ندارند و به معنای واقعی کلمه «کشور» نیستند، بلکه صرفا سرزمینی هستند با مرزهایی مشخص و یک پرچم و مثلا یک نفر حاکم. در مورد این کشورها ما با یک نفر و یا یک خانواده مواجه هستیم و نه با کلیت یک کشور، و لذا رابطه ذاتا شکننده است".
وی به تمایل ترکیه به چندجانبه گریی در سیاست جهانی اشاره کرد و گفت: "ترکیه در این زمینه دارای ظرفیتهای لازم نیز هست و میتواند این ایده را پیگیری و تا اندازهای عملی نماید. کشورهای کوچک چنین ظرفیتی ندارند، اما ترکیه اینگونه است و از این نظر نوعی همفکری طبیعی با ما دارد".
سفیر اسبق ایران، ترکیه را یکی از مستقل ترین کشورها خواند و اظهار کرد: "این استقلال عمل در مواردی که ما تحت فشار اقتصادی و یا غیراقتصادیِ آمریکاییها و یا احیانا بقیه غربیها قرار میگیریم، برای ما گریزگاهی به شمار میآید. مثلا در زمینه تحریم اقتصادی ایران، ترکها بدان گونه که بسیاری از دیگر کشورها مطیع دستورات آمریکا هستند، با او همراهی نمیکنند و این کمک بزرگی است، اگرچه آنها هم سود میبرند و شاید به مراتب بیش از خود ما".
وی درهم تنیدگی اقتصاد دو کشور را هم یکی از عوامل مهم بودن ترکیه برای ایران نیز برشمرد و گفت: "اقتصاد و صنایع ایران و ترکیه در بخشهای متعدد مکمل یکدیگرند. در این زمینه و در مقایسه با بقیه همسایگان ما، ترکیه یکی از بهترینها است. اضافه بر این که ترکیه ظرفیت اقتصادی بالایی دارد و عضور گروه 20 (بیست اقتصاد برتر دنیا) است و بر پایه تولید ناخالص داخلی، هفدهمین اقتصاد بزرگ دنیا به شمار میآید".
مسجدجامعی همچنین گرایش های اسلامی در ترکیه را شبیه به ایران دانسته و توضیح داده است: "در زمینه مدیریت اجتماعی-دینی به نوعی به ما شبیه است و حداقل این است که در این زمینه با ما تعارضی ندارد. جامعۀ ترکیه مایل است که با رعایت اصول و مبانی دینی مدیریت شود. همچنین رابطه متوازن ما با ترکیه بر روابط ما با گروههای مسلمان هوادار این کشور، مانند اخوانیها در سراسر جهان و همچنین بر روابط ما با ترکزبانهایی که در سراسر جهان نسبت به ترکیه گرایش و سمپاتی دارند، تأثیر مثبت میگذارد و دستکم مانع تشنج در روابط ما با آنها میشود. اگر رابطه ما با ترکیه تیره شود، روابط ما با اینها نیزتحت تأثیر قرار خواهد گرفت".
کارشناس ارشد مسائل بین الملل تصریح کرد: "شخص رئیس جمهوری ترکیه در ایران طرفدارانی دارد و یکی از دلایل مهم بودن ترکیه برای ایران است. دلیل بعدی به شخص اردوغان مربوط میشود که درصد بزرگی از مردم ترکیه به او متمایلاند. او برای طرفدارانش حالت «کاریزماتیک» دارد و بسیار محبوب است. از سوی دیگر، واقعیت این است که این فرد و این کشور برای بخشهایی از جامعه ایران نیز مطلوب و محبوب و دارای نوعی جاذبه هستند. اینکه کشوری با مختصات ترکیه امروز و فردی با مشخصات رئیسجمهور کنونیاش، اردوغان، مورد علاقه گروههایی در جامعه ما باشد، در شرایط کنونی عملاً به ثبات اجتماعی-دینی ما کمک میکند. البته در ترکیه نیز گروههایی وجود دارند که عموماً نسبت به ایران گرایش دارند و اگر تنشی بین ما و ترکیه ایجاد شود، به طور طبیعی در جامعه ترکیه نیز نوعی مشکل و انشقاق اجتماعی به وجود خواهد آمد، و لذا به نفع خود ترکیه نیز هست که رابطه خوبی با ایران داشته باشد".
