Duygu Alhan
29 مه 2026•بهروزرسانی: 29 مه 2026
آنکارا/ خبرگزاری آنادولو
پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و اختلال ایجادشده در تنگه هرمز، اهمیت مسیرهای جایگزین انرژی افزایش یافته است. با این حال، ترکیه به لطف زیرساخت گسترده خطوط لوله و تنوع منابع تأمین، توانسته امنیت عرضه نفت و گاز خود را حفظ کند.
بر اساس دادههای نهاد تنظیم بازار انرژی ترکیه، در سهماهه نخست سال جاری 19.2 میلیارد مترمکعب گاز طبیعی و 3.32 میلیون تن نفت و فرآوردههای نفتی وارد کشور شده است. طی این مدت، آمریکا، روسیه و جمهوری آذربایجان از مهمترین تأمینکنندگان گاز ترکیه بودهاند، در حالی که روسیه همچنان بزرگترین تأمینکننده نفت ترکیه محسوب میشود.
در شرایطی که حدود 20 درصد تجارت جهانی انرژی از تنگه هرمز عبور میکند، ترکیه با بهرهگیری از مسیرهای متنوع انتقال انرژی، با مشکل جدی در تأمین نفت و گاز مواجه نشده و نقش یک مسیر جایگزین مهم در انتقال انرژی منطقهای را ایفا میکند.
پایانه جیهان یکی از مهمترین مسیرهای صادرات نفت عراق و جمهوری آذربایجان به بازارهای جهانی است. خط لوله باکو–تفلیس–جیهان با ظرفیت سالانه 50 میلیون تن، نفت حوزه خزر را بدون عبور از روسیه و ایران به بازارهای جهانی منتقل میکند. همچنین خط لوله نفت کرکوک–جیهان با ظرفیت روزانه حدود 1.5 میلیون بشکه، جایگاه ترکیه را در انتقال نفت عراق به دریای مدیترانه تقویت کرده است.
ترکیه علاوه بر واردات گاز از روسیه، جمهوری آذربایجان و ایران، به یکی از مسیرهای اصلی انتقال گاز به اروپا تبدیل شده است. خطوط لوله «جریان آبی» و «ترکاستریم» گاز روسیه را منتقل میکنند و شبکه «کریدور جنوبی گاز» شامل خطوط باکو–تفلیس–ارزروم، تاناپ و تاپ، گاز جمهوری آذربایجان را از طریق ترکیه به اروپا میرساند.
همچنین خط لوله گاز ایغدیر–نخجوان که سال گذشته به بهرهبرداری رسید، وابستگی نخجوان به گاز ایران را کاهش داده است. در همین حال، انتقال گاز ایران به ترکیه نیز از طریق خط لوله ایران–ترکیه ادامه دارد و بر اساس قراردادهای بلندمدت، سالانه تا 9.6 میلیارد مترمکعب گاز از ایران به ترکیه صادر میشود.
