08 ژوئن 2022•بهروزرسانی: 09 ژوئن 2022
استانبول/خبرگزاری آناتولی
دکتر محمدرضا منجذب، اقتصاددان سرشناس ایرانی، نویسنده دهها مقاله پژوهشی و مدیرمسئول فصلنامه «تحقیقات مدلسازی اقتصادی» امروز چهازشنبه 8 می مقالهای با عنوان «چگونه ترکیه از اقتصاد ایران پیشی گرفت؟» را در وبگاه «گسترشنیوز» وابسته به موسسه فرهنگی مطبوعاتی «گسترش صنعت معدن و تجارت» منتشر کرد.
وی در مقدمه این مقاله آورده است: درآمد سرانه ایران تا سال 1980 بیشتر از ترکیه بوده است. از 1960 با شروع برنامه توسعه اقتصادی ایران این فاصله با شتاب بیشتری به نفع ایران در حرکت بوده، اما از سال 1980 درآمد سرانه ترکیه از ایران پیشی میگیرد. هم اکنون درآمد سرانه ترکیه بیش از دو برابر ایران است.
دکتر منجذب که عضو هیات تحریریه «مجله بینالمللی کسبوکار و بازاریابی» نیز است، همچنین در مقاله خود به بیان دلایل مختلف تحول و پیشرفت اقتصادی در ترکیه میپردازد که در ادامه مشروح آن میآید.
اول: تعامل بینالمللی و تنشزدای ترکیه با کشورهای پیرامون خاورمیانه و کشورهای جهان بینظیر بوده و بر مبنای منافع ملی با همه کشورها اعم از مسلمان، اسراییل، شوروی، آمریکا در ارتباط است.
دوم: ترکیه نقاط ضعف کشورهای پیرامون را بخوبی شناسایی کرده و با جذب توریسم، سرمایههای سرگردان، جذب تولیدکنندگان (بهویژه ایرانی که تحت تاثیر تحریم ها دچار مضیقههای مختلفی هستند)، جذب مهاجران به شرط انتقال سرمایه مالی و مهاجرپذیری است، توانسته رشد خوبی را در اقتصادش ایجاد کند.
سوم: با ایجاد بستر لازم، قوانین تسهیلکننده، اعطای شهروندی راحت، ایجاد تسهیلات لازم برای پذیرش موقت و دایم و ایجاد تسهیلات برای جذب توریسم توانسته است سرمایه های خوبی را جذب کند.
چهارم: دولت در سطح کلان با بهرهگیری از گسترش بخش خصوصی و افزایش رقابت، کاهش تقاضای داخلی و توسعه صادرات، ایجاد سازوکار و تشویق برای جذب سرمایه خارجی، افزایش بهرهوری و استفاده از تکنولوژی توانسته است برنامه توسعه و رشد اقتصادی را تداوم بخشد.
پنجم: در بخش سیاستگذاری پولى نیز توانسته است نرخ تورم را به زیر 5 درصد کاهش دهد. در بخش ارزی نیز با تغییر از نظام ارزی ثابت به نظام ارزی شناور توانسته به احیای ارزش پول داخلی کمک کند که این امر باعث رضایتمندی شهروندان و ایجاد ثبات سیاسی در این کشور شده است.
ششم: ایجاد ثبات سیاسی (محفوظ بودن یک رژیم از تهدید براندازی داخلی از طریق انقلاب یا شورش را ثبات سیاسی نامیدهاند). این مهم از چهار طریق مدیریت و ایجاد شده است: 1- شرایط اقتصادی، مانند بیکاری، تورم، سقوط ارزش پول کشور؛ 2- وقایع سیاسی که میتواند موجب تغییر دولت شوند، مانند اعتصابات عمومی و ترورهای سیاسی؛ 3- ساختارهای سیاسی، مانند سیستم انتخاباتی؛ 4- شرایط بینالمللی.
هفتم: سایر موارد شامل داشتن برنامه توسعه بلندمدت، گماردن افراد کاربلد در راس امور اقتصادی و بموقع، حمایت از بنگاههای کوچک اقتصادی، بازکردن بازار ترکیه به تجارت جهانی، ساخت یکصد سد عظیم برای گسترش محصولات کشاورزی برای تامین موادغذایی آتی ترکیه و صادرات محصولات غذایی، سرکوب و مدیریت سریع بحرانهای اقتصادی، تعامل و انعطاف لازم در روابط بینالملل.