20 نوامبر 2018•بهروزرسانی: 21 نوامبر 2018
آنکارا/ سلنا صمدلی/ خبرگزاری آناتولی
حسین آقایی، کارشناس ارشد روابط بینالملل در دانشگاه «دوکوز ایلول»ازمیر ترکیه در گفتگو با خبرگزاری «آناتولی» درباره رویکرد احتمالی آنکارا در قبال دور جدید تحریمهای آمریکا علیه ایران گفت: ترکیه نه تنها در کمک به حل و فصل مناقشات مهم بین المللی (از جمله بحران هسته یی ایران) بلکه در شکل دهی به دینامیسم روابط قدرت در ابعاد منطقه ای و بین المللی نقش مؤثری ایفا کرده است.
وی در ادامه تصریح کرد: «ایران نیز در مواجهه با موج تحریم ها بی گمان به ظرفیت های اقتصادی، سیاسی و ژئوپلیتیک ترکیه چشم دوخته است. تهران امیدوار است اکنون که ترکیه از معافیت تحریمهای نفتی آمریکا برخوردار شده همچنان به واردات نفت خود از ایران ادامه دهد».
-تلاش ها برای حذف دلار و استفاده از پول های ملی در مبادلات تجاری
آقایی معتقد است که «تلاش ها برای حذف دلار و استفاده از پول های ملی در مبادلات تجاری و بازرگانی میان دو کشور نیز از جمله اهداف مشترک ایران و ترکیه برای شکستن سلطه دلار در مبادلات بانکی جهان تلقی می شود. شرکت توپراش، بزرگترین واردکننده نفت ترکیه، از ماه می تا اکنون که آمریکا تحریمهای ایران را باز گردانده، خرید نفت خود را از این کشور کاهش داده است».
-کاهش میزان واردات نفت از ایران
وی در ادامه افزود: «کاهش میزان واردات نفت از ایران احتمالا یکی از پیش شرط های آمریکا برای کشورهایی بوده است که می خواستند از این معافیت بهره مند شوند. ترکیه نیز چون برای یافتن جایگزینی برای نفت ایران در کوتاه مدت با مشکلاتی روبروست فعلا به این معافیت ها نیاز دارد».
نگرانی از موج مهاجرت از ایران در میان قشر تحصیل کرده
حسین آقایی اظهار داشت: «اگر تهران نتواند از طریق مذاکره علنی و یا پشت پرده با آمریکا راهی برای رفع تحریم ها پیدا کند، معلوم نیست رهبران ایران چه رویه ای را در آینده در پیش بگیرند و چه شرایطی در انتظار مردم ایران باشد. این مسائل اگر حل نشوند می تواند به موج مهاجرت از ایران در میان قشر تحصیل کرده نیز دامن بزند».
-ایجاد کانال مالی ویژه بسیار زمان بر است
به باور آقایی، «تشکیل کانال مالی ویژه بسیار زمان بر بوده و با چالش های زیادی روبروست. به طور مثال هنوز مشخص نیست این مکانیسم به طور دقیق از طریق چه فرآیندی به ایران برای دور زدن تحریم ها کمک خواهد کرد، آیا کشوری در اروپا به گشایش دفتر این سازوکار علاقه نشان خواهد داد و اساسا سرمایه اولیه آن از کجا و از طریق چه فرآیندی تامین خواهد شد. بنابراین در بعد اقدامات عملی، ایران آنقدر زمان در اختیار ندارد که بخواهد به مدت طولانی منتظر نهایی شدن و اجرایی شدن طرح اروپا باشد».
-شرایط برای ایران به لحاظ اقتصادی دشوارتر خواهد شد
این کارشناس ارشد روباط بین الملل در پایان خاطرنشان کرد: «مضاف بر اینکه اگر کشورهای برخوردار از معافیت، واردات نفت خود را از ایران بعد از شش ماه به حداقل برسانند (حتی اگر به صفر نرسانند) شرایط برای ایران به لحاظ اقتصادی دشوارتر خواهد شد. چنانچه راهبرد مقاومت حداکثری ایران در برابر تحریمها به شکست بیانجامد و بقای جمهوری اسلامی به خطر جدی بیفتد، شاید تصمیمات غیر قابل پیش بینی را از سوی مقامات تهران شاهد باشیم، تصمیماتی که می تواند حتی منطقه را دستخوش تحول کند».