سارایوو/خبرگزاری آناتولی
رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه که به بوسنی و هرزگوین رفته است، در مراسم رژه یادبود قربانیان قتلعام سربرنیتسا در سارایوو حضور یافت.
این مراسم به مناسبت انتقال جنازه 33 تن از آنان در بیست وچهارمین سالگرد این حادثه برگزار شد. این اجساد 11 جولای در سارایوو تشییع و در قبرستان «پوتاچاری» دفن خواهند شد.
چندین تن دیگر از مقامات تُرکیه و غیره از جمله بکر عزت بگوویچ، رئیس شورای ریاست جمهوری بوسنی و هرزگوین نیز در این مراسم حضور یافتند.
بنا بر دادههای موسسه مفقودین بوسنی و هرزگوین، 170 قربانی دفن نشده وجود دارد که شناسایی شده اند. برخی اعضای بدن آنها هنوز پیدا نشده است.
- نسل کشی چگونه آغاز شد؟
غیرنظامیان بوسنی، پس از اشغال شهر سربرنیتسا توسط صربها به فرماندهی ژنرال راتکو میلادیچ در 11 ژوئیه 1995، به سربازان هلندی وابسته به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل پناه آوردند. هلندیها آنها را به صربها تحویل دادند.
ملادیچ در آستانه عید صربها گفت: «این شهر را به ملت صرب هدیه میکنم. زمان آن فرارسیده که از ترکها (اصطلاحی که برای مسلمانان آن منطقه استفاده میشود) در این سرزمین انتقام بگیریم».
ملادیچ به دلیل کشتار بیش از 8 هزار بوسنیایی مسلمان در سربرنیتسا در 11 جولای 1995 از سوی دادگاه بینالمللی جرایم جنگی لاهه به حبس ابد محکوم شد. در این کشتار، بسیاری از زنان و کودکان آواره شدند.
- مسیر مرگ
در پی سقوط سربرنیتسا بخشی از مسلمان شهر به سربازان هلندی که در کارخانه قدیمی باتری سازی در مقابل مزار شهدای کنونی واقع شده پناه برده و بخشی دیگر نیز به منطقه تحت کنترل سربازان بوسنیایی که راه جنگلی بود، می گریزند.
هر دو گروه سرنوشت مشابهی را تجربه میکنند. راه جنگلی به دلیل قتلعامهای گسترده که در آن رخ داده، در میان مردم به نام « مسیر مرگ» شناخته می شود؛ راهی که هزاران نفر اسیر دام سربازان صرب شده و جان باختند.
مردمی که به سربازان هلندی پناه برده بودند، شب اول در محل کارخانه قدیمی اسکان می یابند، اما صربها که برای بازرسی به آنجا می روند و خودسرانه اقدام به بازداشت برخی مردان میکنند.
روز بعد سربازان صرب که بیرون از اردوگاه منتظر بودند، از بین خانوادههایی که مشغول سوارشدن به اتوبوس بودند، مردان را جدا ساخته و کشتند. سپس آنها را در گورهای دسته جمعی دفن کردند. زنان و کودکان این قربانیان سالها در تبعید به سر بردند.
یوان بینالمللی دادگستری (لاهه) در سال 2007 براساس شواهد و مدارک دادگاه بینالمللی کیفری یوگسلاوی سابق با صدور حکمی، حوادثی که در سربرنیتسا و حومه آن رخ داد را «نسلکشی» اعلام کرد.
دادگاه بین المللی کیفری «یوگسلاوی سابق» در لاهه هلند، نوامبر گذشته ژنرال راتکو ملادیچ را به جرم قتل هزاران غیرنظامی بوسنیایی مجرم شناخته و به حبس ابد محکوم کرد.
این دادگاه همچنین رادوان کاراجیچ، رهبر پیشین صربهای بوسنی را به اتهام 10 جنایت جداگانه از جمله کشتار جمعی به 40 سال زندان محکوم کرده است.
رادیسلاو کرستیج، یکی از ژنرالهای سابق صرب به جرم نسلکشی به 35 سال، یدویه باژوویچ به 15 سال، دراگو نیکولیچ به 35 سال، لیبومیر بوروژانین به 17 سال، وینکو پاندوریجی به 13 سال، رادیوژه میلتیج به 19 سال، میلان گورو به 5 سال، ویادین پوپویچ و لیوبیسا بئارا نیز به حبس ابد محکوم شدند.
همچنین میلوراد تربیچ به جرم قتلعام بیش از هزار غیرنظامی در 13 جولای 1995 توسط دادگاه بوسنی هرزگووین به 30 سال حبس محکوم شد. در جریان پرونده های سربرنیتسا که در دادگاه های مختلف 45 صرب در مجموع به 699 سال حبس محکوم شدند.
اسلوبودان میلوسویچ، رئیس جمهور یوگسلاوی سابق نیز به نسل کشی محکوم شد، اما در حالی که پرونده وی در دادگاه بین المللی کیفری «یوگسلاوی سابق» در لاهه هلند در جریان بود، در زندان جان باخت.
