27 فوریه 2023•بهروزرسانی: 01 مارس 2023
استانبول/ نرگس رضایی/ خبرگزاری آناتولی
طی روزهای اخیر در پی صدور حکم اعدام برای «جمشید شارمهد»، زندانی دوتابعیتی ایرانی-آلمانی، تنش دیپلماتیک بین ایران و آلمان تا جایی بالا گرفت که وزارت امور خارجه آلمان در واکنش به این حکم، دو کارمند سفارت ایران را «عنصر نامطلوب» اعلام و اقدام به اخراج آنها کرد.
دادگاه انقلاب روز دوم اسفند/ 21 فوریه جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی را به اتهام «افساد فیالارض از طریق طراحی و هدایت اقدامات تروریستی» به اعدام محکوم کرد و بلافاصله به دنبال آن، وزارت امور خارجه آلمان با صدور بیانیهای هشدار داد که اجرای این حکم «واکنش شدیدی» در پی خواهد داشت. کمااینکه اعدام علیرضا اکبری در 24 دی که مرکز رسانه قوه قضائیه ایران اعلام کرد وی تابعیت ایرانی-بریتانیایی دارد، واکنش تند بریتانیا از جمله ریشی سوناک، نخستوزیر این کشور را در پی داشت.
این در حالی است که از نقطه نظر کارشناسان، تهران بعد از اعتراضات اخیر و سرکوبهای شدیدی که اعمال کرد، در افکار عمومی جهان وضعیت بدی دارد و در داخل نیز بحران اقتصادی، شرایط سختی را برای حکومت رقم زده است.
در این ارتباط، دکتر مهرزاد بروجردی، رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میزوری آمریکا و پژوهشگر علوم سیاسی در گفتوگو با خبرنگار آناتولی ضمن ارزیابی تنشهای دیپلماتیک اخیر ایران با آلمان و بریتانیا به جایگاه ایران در افکار عمومی جهان در پی اعتراضات و بحرانهای داخلی پرداخت.
وی گفت: همانگونه که در پی اعدام علیرضا اکبری شاهد تنش دیپلماتیک بین ایران و انگلیس بودیم، در رابطه با آلمان هم همین مساله تکرار خواهد شد. بخصوص وقتی که جمشید شارمهد اعدام شود.
دکتر بروجردی در عین حال این را هم اضافه کرد که این مساله به عنوان قطع کل روابط دیپلماتیک بین این دو کشور نخواهد بود.
- نگرانیها درباره برنامه هستهای ایران افزایش یافته است
این در حالی است که رسانههای آلمانی نیز همزمان اعلام کردند که سیاستمداران این کشور در پی پلان ب درباره برنامه هستهای ایران و خواستار رویکردی جدید در قبال تهران هستند. ضمن اینکه اظهارات ویلیام برنز، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) مبنی بر اینکه برنامه غنیسازی اورانیوم ایران با سرعتی نگران کننده در حال پیشرفت است، به موازات ادعای یک روزنامه روسی درباره اینکه ایران به بمب هستهای نزدیک شده است، نگرانیها در این زمینه را عمیقتر کرد.
دکتر بروجردی در تحلیل این مساله تصریح کرد: موضوع ساخت بمب اتمی توسط ایران اگر جدی شود، واکنش اروپا و آمریکا را در پی خواهد داشت و به احتمال بسیار بسیار زیاد اگر به آن مقطع برسد این اسرائیل است که یک حمله نظامی به تاسیسات اتمی ایران خواهد کرد و حمایت اروپا و آمریکا را هم با خود به همراه خواهد داشت به خاطر اینکه میگفتند میخواهند دنیا را در برابر کار انجام شده قرار دهند و ما به هیچ وجه نمیتوانستیم اجازه دهیم که ایران اتمی شود بنابراین این مساله، ریسک جنگ و یا حمله نظامی را بالا میبرد.
رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میزوری آمریکا در ادامه به تشریح بحرانهای داخلی ایران و ابعاد آن پرداخت و تصریح کرد که در ماههای آینده دامنه بحران گسترش خواهد یافت.
دکتر بروجردی افزود: در رابطه با اعتراضات اخیر و عکسالعمل حکومت باید گفت که این بحرانها در ایران ادامه خواهد داشت و به خاطر ناکارآمدی حکومت و اینکه شیرازه امور اقتصادی از دستشان در رفته، میتوانیم شاهد بحرانهای بسیار جدی دیگری در ماههای آینده باشیم و حکومت هم تنها ابزاری که در دست دارد همین سرکوب وحشیانهای است که شاهدش بودیم و بنظرم آنچه برای آنها به ارمغان میآورد انزوای بیشتری در افکار عمومی جهان و تنفر بیشتر در سطح جامعه است تا زمانی که بتواند تعادل قدرت در درون جامعه به شکل دیگری رقم بخورد و واقعیت دیگری حاکم شود فراسوی آنچه که تا به حال شاهدش بودیم.
- ایران در منطقه بسیار ایزوله است
رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میزوری آمریکا همچنین موقعیت ایران در منطقه را مورد ارزیابی قرار داده و تاکید کرد: ایران در منطقه بسیار ایزوله است.
دکتر بروجردی گفت: اگر به رایگیری اخیر درباره قطعنامه سازمان ملل در رابطه با اولین سالگرد حمله روسیه به اوکراین نگاه کنیم، شاید خیلی جالب توجه باشد که 141 کشور روسیه را محکوم کردند 32 کشور رای ممتنع دادند و هفت کشوری که به این قطعنامه رای منفی دادند، علاوه بر خود روسیه، کشورهای سوریه، بلاروس، نیکاراگوئه، مالی، اریتره و کره شمالی بودند و فکر میکنم اگر در رابطه با ایران رایگیری صورت گیرد چه در رابطه با اتمی شدنش و چه در رابطه با مساله سرکوب داخلی، چنین شکلی خواهد داشت.
- بحرانهای جدی در راه است
وی افزود: آینده حکومت ایران از این بحران فعلی که در پنج شش ماه گذشته جاری بود به نظر میآید که توانستهاند بر آن فایق شوند، ولی بنظر من این پایان ماجرا نیست و بحرانهای بیشتری در راه است که میتواند این حکومت را زمینگیر کند و متاسفانه این حکومت هم هیچ گونه درایت و توانایی برای برخورد جدی و ریشهای با مشکلات نهادینه شده اقتصاد، سیاست و جامعه ایران ندارد و لذا تنها مساله سرکوب است که به عنوان اهرم استفاده میکند و بنابراین آینده زیبایی را نمیشود برای ایران ترسیم کرد.
این پژوهشگر علوم سیاسی بر این باور است که روسیه نیز ضربه سنگینی به اعتبار ایران زده است.
دکتر بروجردی در این رابطه گفت: ایران به هر حال به خاطر نیازهای خود وارد این رابطه شد به این امید که روسیه جنگ را میبرد و آنها منزلتشان در نزد رفقای مسکو بالا خواهد رفت و میتوانند امتیازات بیشتری دریافت کنند ولی فکر میکنم پاسخی که از طرف جهان دیدند که به این زودی اوکراین را ترک نخواهند کرد و مساله فروش پهپاد توسط ایران به روسیه و یا احتمالا فروش موشک، سبب خواهد شد که بسیاری در افکار جهانی همانگونه که به روسیه انتقاد میکنند به ایران هم به عنوان نزدیکترین شریکش در این جنایت جنگی که در اوکراین رخ میدهد، انتقاد کنند و از این حیث حیثیت و اعتبار ایران ضربه خورده و این برای آینده کشور باعث تاسف است.
