29 ژانویه 2019•بهروزرسانی: 29 ژانویه 2019
بغداد/ علی جواد- ابراهيم صالح/ خبرگزاری آناتولی
دولت جدید عراق از زمان تشکیل در ماه اکتبر گذشته تلاش می کند که با تغییر سیاست خارجی خود، روابط با کشورهای عربی به ویژه کشورهای حوزه خلیج را بهبود بخشد.
حیدر العبادی، نخست وزیر سابق عراق طی سال های اخیر سعی کرد که روابط با کشورهای عربی را پس از سالها تنش، مجددا به حالت عادی برگرداند.
برهم صالح در ماه اکتبر سال 2018 به سمت ریاست جمهوری عراق انتخاب شده و نخستین سفر خارجی خود را به کشورهای حوزه خلیج، اردن و مصر انجام داد.
حسین المالکی، عضو کمیته روابط خارجی در پارلمان عراق در گفتگو با خبرگزاری آناتولی اظهار داشت: "بغداد خواستار روابط خوب با تمام کشورها به ویژه کشورهای حوزه خلیج است".
وی افزود: ما نمی خواهیم که کشوری در امور داخلی ما دخالت کند و ما نیز در امور داخلی کشوری دخالت نخواهیم کرد.
المالکی ادامه داد: "روابط میان عراق و بسیاری از کشورهای عربی، از جمله کشورهای خلیج، مصر و سوریه، به دنبال حمله صدام حسین به کویت در اوایل دهه 1990 قطع شد اما در حال حاضر بغداد به دنبال ایجاد روابط استراتژیک بلند مدت با کشورهای حوزه خلیج، بر اساس احترام متقابل است".
عادی سازی روابط میان عراق و کشورهای عربی پس از سقوط عراق به دست آمریکا در سال 2003 آغاز شد، اما به دلیل حضور پررنگ ایران در عراق پیشرفت این روند کُند بوده است.
- طرح ایران در عراق
ایران طی 15 سال اخیر به واسطه شیعیان عراقی تحت حمایت تهران در عراق نقش مهمی داشته است، اما بسیاری از سیاستمداران سنتی عراق متقاعد شده اند که بغداد باید از درگیری ها و رقابت های منطقه ای (به ویژه میان واشنگتن و تهران) دور شده و برای خروج از نفوذ ایران و ایجاد روابط با تمام کشورها تلاش کند.
اما به نظر می رسد که تهران نیز در مقابل سیاست جدید دولت عراق نظاره گر نخواهد بود.
نجم القصاب، کارشناس عراقی در گفتگو با خبرگزاری آناتولی اظهار داشت: "کشورهای حوزه خلیج به دنبال بهبود روابط با بغداد هستند، اما فشار ایران به واسطه افراد نزدیک به این کشور بر قوه مقننه و مجریه عراق مانع این اقدام شده است".
او ادامه داد: "برای مثال کشورهای حوزه خلیج در کنفرانس کمک به بازسازی عراق که در ماه فوریه سال 2018 در کویت برگزار شد، وعده دادند که برای بازسازی عراق میلیاردها دلار سرمایه گذاری می کنند، اما به دلیل وتوی ایران که از ورود شرکت های کشورهای حوزه خلیج به عراق ممانعت می کند، این پول هرگز وارد کشور نشد".
وی همچنین گفت: "دولت العبادی قراردادهایی برای ورود شرکت های عربستان سعودی به بازارهای عراق امضا کرده بود، اما این توافقنامه ها اجرایی نشد، چرا که ایران می خواهد قوی ترین بازیگر در عراق باشد".
-ائتلاف آمریکا علیه ایران
مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس طی سخنانی با اشاره به تلاش های ایران برای حضور درعراق گفت: "ایران در حال حاضر نیز به دنبال محدود کردن آزادی و استقلال عراق است. ما ائتلاف ضد ایران و داعش تشکیل می دهیم".
اما بغداد می تواند تنش میان تهران و واشنگتن را فرصت بداند و روابط خود با کشورهای منطقه را بهبود بخشد.
- بازارهای خلیج و ترکیه
هلال الطعان، کارشناس اقتصادی به خبرگزاری آناتولی گفت: در صورت فشار آمریکا بر ایران، عراق دنبال بازارهای جدیدی خواهد بود.
وی افزود: بازارهای حوزه خلیج و ترکیه یک جایگزین خوب هستند.
الطعان همچنین ادامه داد: "عراق در طول 16 سال گذشته به شدت به کالا، برق و گاز ایران نیاز داشت و لذا قطع تجارت میان تهران و بغداد و انتقال مستقیم به بازارهای دیگر کار آسانی نخواهد بود. علاوه بر این معتقدم که دولت عراق در مقابل تحریم های آمریکا علیه ایران مقاومت خواهد کرد".
گفتنی است در پی اشغال عراق توسط آمریکا در سال 2003 و سرنگونی صدام حسین، روابط عراق به علت نزدیک شدن این کشور به ایران با کشورهای حوزه خلیج تیره شد، اما طی سال های اخیر این روابط بهبود یافته است.
