Şeyma Erkul Dayanç
25 Mars 2026•Përditësim: 25 Mars 2026
Ish-sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Anders Fogh Rasmussen tha sot se Evropa duhet të marrë përgjegjësinë për fatin e saj mes tensioneve në rritje me Washingtonin, transmeton Anadolu.
"Nuk besoj se është koha për një ndarje përfundimtare midis Evropës dhe SHBA-së. Por, ne evropianët duhet të kujdesemi për fatin tonë", tha Rasmussen për transmetuesin francez të radios RFI.
Ai tha se NATO duhet të reformohet dhe të forcohet, me Evropën që merr rol më të madh brenda aleancës. "Ky është një konflikt i iniciuar nga presidenti i SHBA-së Donald Trump", tha Rasmussen duke hedhur poshtë idenë e ndërhyrjes së NATO-s për të rihapur Ngushticën e Hormuzit mes luftës së vazhdueshme me Iranin.
SHBA-ja dhe Izraeli kanë kryer sulme ajrore ndaj Iranit që nga 28 shkurti, duke vrarë më shumë se 1.340 njerëz deri më tani, përfshirë udhëheqësin e atëhershëm suprem të Iranit, Ali Khamenei. Irani është kundërpërgjigjur me sulme me dronë dhe raketa që kanë shënjestruar Izraelin si dhe Jordaninë, Irakun dhe vendet e Gjirit që strehojnë asete ushtarake amerikane.
Ngushtica e Hormuzit, një rrugë kyçe globale detare, është bllokuar që nga fillimi i marsit.
Rasmussen shtoi se disa anëtarë të NATO-s mund të zgjedhin të ndihmojnë SHBA-në individualisht, duke vënë në dukje se "Franca ka lënë të kuptohet se mund të përfshihet nëse ka një mandat të OKB-së".
Duke komentuar kritikat e fundit të SHBA-së ndaj NATO-s, ish-shefi i NATO-s tha se evropianët nuk mund të përballojnë të lajkatojnë Trumpin dhe duhet të veprojnë me vendosmëri. "Epoka e lajkatimit ka mbaruar. Ne duhet të jemi të vendosur me Donald Trumpin dhe kjo është e vetmja gjuhë që ai kupton", tha ai.
Rasmussen kujtoi krizën e Grenlandës nën Trumpin, duke thënë se veprimet e SHBA-së rritën ndjenjat antiamerikane si në Grenlandë ashtu edhe në Kanada.
Trump ka këmbëngulur vazhdimisht për kontrollin e SHBA-së mbi Grenlandën në muajt e fundit, duke përmendur shqetësimet e sigurisë kombëtare rreth Rusisë dhe Kinës dhe në një moment kërcënoi me sanksione kundër vendeve evropiane që i rezistuan idesë.
Këto kërcënime u tërhoqën më vonë pas një takimi me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte në Forumin Ekonomik Botëror në Zvicër, ku Trumpi tha se të dyja palët kishin krijuar kornizë për një marrëveshje të mundshme që mbulonte Grenlandën dhe Arktikun më të gjerë, duke hapur rrugën për bisedime të mëvonshme midis SHBA-së, Danimarkës dhe Grenlandës.
Rasmussen paralajmëroi se erozioni i lidershipit të SHBA-së në botë është një shqetësim.
"Që kur isha fëmijë, SHBA-ja ishte udhëheqësi i botës së lirë. Është shumë e vështirë për mua të shoh SHBA-në të tërhiqet nga ai pozicion. Evropa duhet ta marrë këtë rol", tha ai për RFI.
Ish-shefi i NATO-s theksoi se evropianët duhet të forcojnë aftësitë e tyre mbrojtëse dhe të marrin përsipër përgjegjësi më të mëdha brenda aleancës, përfshirë edhe financiarisht, për të siguruar fatin e tyre.
