Batarya üretiminde teknolojik kapışma

BERLİN - Bahattin Gönültaş

Son aylarda Avrupa’nın, özellikle Almanya’nın, elektrikli otomobiller için batarya hücresi üretimi ile ilgili çalışmaları hızlandırması, başta telefonlar olmak üzere mobil cihazların olmazsa olmazı lityum iyon pil üretimini tekrar gündeme getirdi.

Çinli şirketler CATL, Funeng Technology, BYD, Lishen, ABD’li Tesla, Güney Koreli Samsung SDI, LG Chem başta olmak üzere pek çok şirket dev batarya fabrikaları inşa ederek, küresel pil tedarik zincirinden büyük pay alabilmek için kıyasıya bir rekabet içerisinde.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, bu yılın sonunda dünya çapında yaklaşık 220 Gigawatt saat (GWh) olması beklenen toplam lityum iyon pil üretiminin, ülkelerin yapacağı yeni yatırımlarla birlikte 2023’te 658 GWh’ye ulaşması, 2028’de ise bin GWh’nin üzerine çıkması bekleniyor. Böylece, lityum iyon pil üretiminin 2028'e kadar yaklaşık yüzde 400 artacağı tahmin ediliyor.

Elektrikli otomobillerin yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkacak yüksek talebin, çok büyük bir bölümünün Çin tarafından karşılanacak olması dikkati çekiyor. Çin'in bu yıl kapasitesini yaklaşık 135 GWh'e, 2023’te 405 GWh’e ve 2028’de 631 GWh’e çıkarması bekleniyor.

Çin’i bu yıl bazında 45,5 GWh ile Güney Kore ve Japonya takip ederken Çin dışında kalan Asya ülkelerinin kapasitelerinin 2023’te 78,5 GWh’e, 2028’de 111,5 GWh’e yükselmesi öngörülüyor.

Kuzey Amerika’nın kapasitesi 2018’de 20,9 GWh, 2023’de 81 GWh ve 2028’de 148 GWh’e çıkacağı tahmin edilmekte. Avrupa’nın bu yılın sonunda yaklaşık 20 GWh olacak kapasitesinin de 2023’te 93’5 GWh’e, 2028’de ise 207 GWh çıkacağı hesaplanmakta.

Elektrikli otomobillerin küresel satış rakamlarının artmaya başlamasıyla üretim kapasitesinin hızla yükselmesi ve 2028’e gelindiğinde dünyadaki 22 "giga fabrika"nın yılda en az bin 102 GWh’lik pil üretmesi planlanıyor.

Türkiye de bu süreçten pay alacak

Türkiye'nin ise bu yılın başında Zorlu Holding ile Çinli GSR Capital’in duyurusunu yaptıkları 4,5 milyar dolarlık madencilik ve yeni nesil pil teknolojilerine yönelik yatırımları ile 2023’te küresel lityum iyon pil üretimi pastasından 25 GWh’lik bir pay alması bekleniyor.

Fransa, Norveç ve Hindistan gibi ülkeler dizel ve benzinli otomobiller için 2025’ten sonra satış yasağı için hazırlık yaparken, elektrikli otomobillere olan talep artıyor. Otomobil üreticileri de bu talebi karşılamak için yoğun bir çalışma içerisinde.

Modern elektrikli otomobiller, kullanım noktasında son derece verimli olurken emisyon da içermiyor. Söz konusu otomobiller hareket etmeleri için enerjiyi depolayacak ve kullandıracak bataryalara ihtiyaç duyuyor.

Halen elektrikli otomobiller, akıllı telefonlar, tabletler ve dizüstü bilgisayarlara güç veren lityum iyon batarya paketlerini kullanıyor. Söz konusu bataryaların fiyatları 2010 yılından beri düşüş göstermesine rağmen tüm aracın maliyetinin yüzde 30’undan fazlasına denk geliyor.