'Antarktika'da herkes eşit sınırlar yok'

ANKARA - Dmitri Chirciu

Belarus Bilimler Akademisi Kutup Araştırmaları Ulusal Merkezi Müdür Yardımcısı ve Belarus Antarktik Kutup Seferleri Müdürü Aleksei Gaidashov, Antarktika'da bilimsel çalışmaların önemine işaret ederek, "Antarktika'nın el değmemiş doğası geleceğimiz için önem teşkil ediyor. Yapılan araştırmalar, biyoteknoloji alanının gelişmesine, çevre kirliliğinin çözümüne ve ülkelerinin ekonomisinin gelişmesine katkıda bulunacak." dedi.

Belaruslu bilim adamlarıyla Türkiye'de resmi temaslarda bulunan Gaidashov, Türkiye ile anlaşmaya varılan iş birliğinin yanı sına Antarktika kıtasına yaptıkları yolculukları, kıtadaki araştırma ve keşifler ile oradaki yaşam koşullarını AA muhabirine anlattı.

Dünyanın en büyük beşinci kıtası Antarktika'ya düzenlenen kutup seferlerine birçok kez katılan Gaidashov, kıtaya yolculuğun zor olduğunu ve yaklaşık bir ay sürdüğünü söyledi.

Gaidashov, bilim adamlarının en az 3-4 ay orada kaldıklarını belirterek, "Antarktika uzaya benzer. Dünyadan, insanlardan, gündelik hayatta yapmaya alıştığımız şeylerden uzak. Yaklaşık 8 ay boyunca ne uçak ne de gemiler gelebiliyor. Dünyayla irtibatı yok." ifadelerini kullandı.

Antarktika Antlaşması ile kıtanın 53 ülkenin bayrağı altında yönetildiğine dikkati çeken Gaidashov, "Hiçbir ülkenin tek başına hak sahibi olmadığı Antarktika konusu siyasi değil bilimsel meseledir. Orada ne para ne altın ne siyaset ne din var. Herkes eşit, sınırlar yok." yorumunda bulundu.

"Bakterilerin tekrar canlanması" üzerine araştırmalar

Antarktika'nın bilimsel çalışmalar açısından önemine işaret eden Gaidashov, "Antarktika'nın el değmemiş doğası geleceğimiz için önem teşkil ediyor. Yapılan araştırmalar, biyoteknoloji alanının gelişmesine, çevre kirliliğinin çözümüne ve ülkelerinin ekonomisinin gelişmesine katkıda bulunacak." dedi.

Gaidashov, Antarktika'nın barındırdığı çeşitli canlılar, buzullarda saklı sular ve karlarla zengin olduğunu belirterek, "Bazı bakteri türleri, anabiyoz dediğimiz, geçici ölüm gibi bir süreçten yüzyıllar sonra iklim değişikliğiyle bağlantılı olarak tekrar canlanma sürecini yaşıyor. Bunlar bilim adamlarının dikkatini çekiyor." diye konuştu.

Bunun yanında, Antarktika'nın barış ve bilime adanmış doğal koruma alanı olarak güvence altında olduğunu anımsatan Gaidashov, Antarktika'ya giden grupların çevreye zarar vermeyecek şekilde araştırmalar yürüttüğünü kaydetti.

Gaidashov, Antarktika'da bundan sonra da araştırmaların çevreye zarar verilmeden sürdürülmesi gerektiğinin altını çizerek, her sefer öncesi dünya örgütlerinden izin alındığı bilgisini verdi.

Acımasız iklim şartları bilim adamlarını zorluyor

Aleksei Gaidashov, bilim adamları için zorluk yaratan Antarktika'daki yaşam koşullarından da bahsetti.

Acımasız soğuk iklim şartlarının olduğu Antarktika'ya giden bilim insanlarının dünyadan kopuk kaldıklarını anlatan Gaidashov, bu nedenle kıtada araştırma yapmaya karar verenlerin psikolojik ve fiziksel olarak bu durumlara hazırlıklı olmaları gerektiğini vurguladı.

Gaidashov, "Psikolojik zorluklar nedeniyle insanların ancak yüzde 25-30'u oraya ikinci kez gitmek istiyor. Güçlü karaktere sahip olmak şart çünkü bu cesaret gerektiren bir durum." diye konuştu.

Ancak yemek konusunda sorun yaşamadıklarını belirten Gaidashov, "Götürdüğümüz dondurulmuş meyve, sebze gibi malzemelerle yemek yapıyorum. Hatta bu şartlarda yeşillik bile büyütmeyi başarabildik." dedi.

Gaidashov, soğuk havayla mücadele eden bilim adamlarının gün içerisinde litrelerce sıcak su ve çay içtiklerini dile getirdi.

"Türkiye ile tecrübelerimizi paylaşabiliriz"

Türkiye'nin, 1959 yılında imzalanan Antarktika Antlaşması'na 1996'da taraf olduğunu hatırlatan Gaidashov, "Türkiye son zamanlarda Antarktika'yı araştırma konusunda aktif şekilde çalışmalarını sürdürüyor." ifadesini kullandı.

Aleksei Gaidashov, Belarus'un Antarktika Antlaşması'na 2006'da taraf olduğunu, ülkesinin Antarktika'ya bugüne dek 11 kutup seferi düzenlediğini anlattı.

Ülkesinin 2015'te Antarktika'da bilimsel teknik istasyon kurmaya başladığını dile getiren Gaidashov, "Kurmaya başladığımız istasyonun parçalarının tamamı yerli üretimdir. Teknolojik açıdan çok donanımlı bir istasyon olacak. Bu konuya ilgi gösteren Türkiye ile tecrübelerimizi paylaşabiliriz." diye konuştu.

"Yakın zamanda birlikte kutup seferleri düzenleyeceğiz"

Gaidashov, Türkiye ile Belarus'un bilim ve teknoloji alanda uzun vadeli iş birliği geliştirmede ciddi adımlar attığını belirterek, "Türkiye'yi birçok konuda stratejik partner olarak görüyoruz." dedi.

Türk bilim adamlarıyla sıkı çalışmalar yürüttüklerini ifade eden Gaidashov, "Antarktika ile ilgili ülkelerimiz arasında iş birliği anlaşması yapıldı. Yakın zamanda birlikte oraya kutup seferleri düzenleyeceğiz." şeklinde konuştu.

Gaidashov, Türkiye'ye yaptıkları ziyaretle ilgili gözlemlerini de paylaşarak, "Bütün görüşmelerimiz muhteşem dostane şeklinde geçti. Türk insanı çok hoşgörülü ve misafirperver." değerlendirmesinde bulundu.