Bangsamoro Barış Süreci İzleme Heyeti: Barış süreci çok hassas bir dönemeçte

TPMT'nin Bangsamoro bölgesinde barış sürecinin 12. yıl dönümüne dair açıklamasında sürecin gidişatı değerlendirildi.

Açıklamada, Filipinler'in güneyindeki "barış sürecinin son derece hassas bir dönemeçte" olduğu vurgulanarak taraflar, anlaşmaya yeniden bağlılık göstermeye davet edildi.

Filipinler hükümeti ile Moro İslami Kurtuluş Cephesinin (MİKC) 2014'te Malacanang Sarayı'nda imzaladığı tarihi anlaşmanın ardından geçen 12 yılda önemli mesafe kat edildiğine işaret edilen açıklamada, anlaşmanın uygulanmasının tamamlanmadığı ve süregelen gecikmeler ile engeller nedeniyle sürecin kırılgan bir noktada bulunduğu uyarısı yapıldı.

Açıklamada, çeşitli gerekçelerle defalarca ertelenen ve Eylül 2026'da yapılması planlanan ilk Parlamento seçimlerine dikkati çekilerek "Bangsamoro Özerk Bölgesi'nin (BARMM) vatandaşları kendi temsilcilerini seçmek durumundadır." ifadesi kullanıldı.

Filipinler'de Bangsamoro Kapsamlı Anlaşması'nın (CAB) temel ilkeleri arasında yer alan "eşit saygınlık" kavramına vurgu yapılan açıklamada, iki tarafın da anlaşmada öngörülen sorumluluklarını eşit ölçüde üstlenmesi ve anlamlı diyalogu sürdürmesi gerektiğinin altı çizildi.

Açıklamada, ayrıca, anlaşmanın dayandığı "gerçek anlamda demokratik" yeni bir Bangsamoro siyasi yapısı ve BARMM merkezli karar alma mekanizmaları kurulması taahhüdünün de hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.

TPMT'nin söz konusu barış anlaşmasının tam olarak hayata geçirilmesine kadar tüm taraflar ve paydaşlarla birlikte sürece dahil olmayı sürdüreceği kaydedilen açıklamada, taraflar anlaşmanın ruhuna ve metnine tam bağlılıklarını somutlaştırmaya davet edildi.

Bangsamoro bölgesinde, çoğunluğu Müslüman ve Moro etnik grubundan oluşan yaklaşık 5 milyon kişi yaşıyor.

21 Ocak ve 6 Şubat 2019'da yapılan referandumlarda, bölgeye kapsamlı özerklik getiren Bangsamoro Organik Yasası kabul edilerek Müslüman Mindanao'da Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARMM) resmen oluşturulmuştu.

Yapılan barış görüşmelerinin ardından Bangsamoro Geçiş Otoritesi de kurulmuştu.