SARAYBOSNA
Bosna Hersek'in kuzeyindeki Priyedor kenti yakınlarındaki Tomaşitsa köyünde, vatandaşların ihbarı üzerine geçen yıl Eylül ayında tespit edilen toplu mezardan çıkartılan ve kimlik tespiti tamamlanan kurbanlardan 284'ünün cenazesi, 20 Temmuz pazar günü toprağa verilecek.
Bosna'da 1992-1995 yıllarında yaşanan savaşın acısı aradan yıllar geçse de bitmek tükenmek bilmiyor. Savaşta katledilenlerden toplu mezarlarda kalıntıları bulunanların kimlik tespit çalışmaları tamamlananlar, başta Srebrenitsa olmak üzere ülkenin değişik yerlerinde düzenlenen törenlerle toprağa veriliyor. Srebrenitsa soykırımının 19. anma yıl dönümü törenlerinde 175 kurbanın cenazesi toprağa verilirken, bu defada da büyük bir cenaze töreni Priyedor kentinde düzenlenecek. Priyedor yakınlarındaki Tomaşitsa'da geçen yıl bulunan ve ülkede bugüne kadar bulunan en büyük toplu mezardan çıkartılan ve kimlik tespitleri tamamlanan aralarında 1 Hırvat'ın da bulunduğu 284 Boşnak'ın cenazesi 20 Temmuz'da toprağa verilecek.
Priyedor'daki cenaze töreni kapsamında toprağa verilecek kurbanlar arasında bulunan Elvis Sarçeviç öldürüldüğünde sadece 13 yaşındaydı, en yaşlısı olan Salih Kadiriç ise katledildiğinde 77 yaşındaydı. Toprağa verilecek kurbanlar arasında 13 yaşındaki Elvis Sarçeviç'in yanı sıra 12 çocuğun daha bulunduğu öğrenildi. Kurbanlar arasında yer alan 3 kadından Cula Duratoviç (68) ise Priyedor'daki cenaze töreni kapsamında kocası, 4 oğlu, gelini ve torunlarıyla birlikte toprağa verilecek. Ayrıca, kurbanlar arasında katledildiklerinde imamlık yapan 10 kişinin de cenazesi bulunuyor.
Bosna Hersek'te acı ve trajedinin sembolü haline gelen 76 yaşındaki Hava Tatareviç de 20 Temmuz'da 6 oğlu ve eşi için son vazifesini yıllar sonra gerçekleştirecek. Priyedor yakınlarında bulunan Zetsovo köyünde 23 Temmuz 1992 yılında Sırplar tarafından evinden alınan 6 oğlu ile kocasından bir daha haber alamayan Tatareviç, 6 oğlu ile eşinin tabutuna 20 Temmuz'da düzenlenecek toplu cenaze töreninde sarılabilecek.
Bosna Hersek'te 1992-1995 yılları arasnda yaşanan savaşın sona ermesinin ardından kayıpları bulmak için çalışma başlatıldı. Yapılan çalışmalarda bugüne kadar toplu mezarlara atılan toplam 20 bin Boşnak'ın cesedine ulaşıldı, 7324 kişinin cesedi ise hala kayıp durumda. Bu kayıpların bulunması için yıllardır çalışmalar devam ediyor.
Saraybosna'ya yaklaşık 250 kilometre uzaklıktaki Priyedor kenti yakınlarında bir süre önce bulunan ve ülkenin en büyük toplu mezarı olarak ifade edilen Tomaşitsa'da bugüne kadar 435 savaş kurbanına ait ceset kalıntısı bulundu.
Bosna Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü (INO) raporlarına göre, 1991-1995 yılları arasında Priyedor'da, 4 bin 93'ü sivil olmak üzere, 5 bin 209 Boşnak öldürüldü. Bugüne kadar tespit edilen toplu mezarlarda, 2 bine yakın kişinin cesedine ulaşıldığı belirtiliyor. Priyedor'da işlenen katliamlar nedeniyle Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), 16 Sırp'a toplam 230 yıl hapis cezası vermişti.
Muhabir: Vesna Besiç, Kemal Zorlak
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
