Dünya Sağlık Asamblesi'nin 78'nci toplantısı Cenevre'de başladı

Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nde başlayan toplantının açılışında, Filipinler Sağlık Bakanı Teodoro Javier Herbosa, 78'nci DSA'nın başkanı seçildi.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Gazze'de yürüttükleri çocuk felci aşılama kampanyasıyla bu hastalığın önüne geçtiklerini, Gazze halkının birçok başka tehditle de karşı karşıya kalmaya devam ettiğini dile getirdi.

Dünya Sağlık Örgütünün en üst karar alma organı olan Dünya Sağlık Asamblesi'nin 78'inci toplantısı Cenevre'de başladı

AA Muhabiri Muhammet İkbal Arslan detayları aktardı https://t.co/zcG1oYzUiD pic.twitter.com/dCL8v8dovS

— Anadolu Ajansı (@anadoluajansi) May 19, 2025

Ghebreyesus, "(İsrail'in Gazze'ye uyguladığı) Son ablukanın üzerinden 2 ay geçti ve 2 milyon insan açlıktan ölürken, 116 bin ton gıda sadece birkaç dakika uzaklıktaki sınırda engelleniyor. Devam eden ablukada gıda dahil insani yardımların kasıtlı olarak engellenmesiyle Gazze'de kıtlık riski artıyor. Artan çatışmalar, tahliye emirleri, daralan insani alan ve yardım ablukası, zaten çökmüş bir sağlık sisteminde çok sayıda can kaybına neden oluyor." dedi.

İlaçlar Gazze sınırında beklerken insanların önlenebilir hastalıklardan öldüğünü söyleyen Ghebreyesus, hastanelere yapılan saldırılar nedeniyle bakım hizmeti sunulmadığını belirtti.

Ghebreyesus, "DSÖ, Kasım 2023'ten bu yana 617 kanser hastası dahil 7 bin 300'den fazla hastanın tıbbi tahliyesini destekledi. Ancak 10 binden fazla hastanın hala Gazze'den tıbbi tahliyeye ihtiyacı var." diye konuştu.

DSÖ üyesi ülkelerden daha fazla hasta kabul etmelerini istediklerini vurgulayan Ghebreyesus, İsrail'den, bu tahliyelere ve acilen ihtiyaç duyulan gıdalar ile ilaçların girmesine izin vermesini istediklerini kaydetti.

Ghebreyesus, Her dünya Sağlık Asamblesi'nin önemli olduğunu ancak bu yılkinin daha kritik olduğunu ifade etti.

DSA'da üye ülkelerin DSÖ Salgın Anlaşmasını ele alacağını ve bunu kabul etmelerini umut ettiklerini bildiren Ghebreyesus, "Bu gerçekten tarihi bir andır. Krizin ortasında ve önemli bir muhalefetle karşı karşıya kalsanız bile yorulmadan çalıştınız, asla pes etmediniz ve hedefinize ulaştınız." dedi.

Ghebreyesus, 2021'den bu yana geçen yoğun müzakerelerin ardından üye ülkelerin DSÖ Salgın Anlaşması konusunda 16 Nisan'da fikir birliğine vardığını hatırlattı.

Ülkelerin taslak metinde uzlaştığını bildiren Ghebreyesus, yarın yapılacak üst düzey toplantıda bu anlaşmanın kabul edilmesini umut ettiğini dile getirdi.

Ghebreyesus, çatışmaların yaşandığı Sudan'da yaklaşık 32 bin kişinin öldürüldüğünü, nüfusun yüzde 30'unun yerinden edildiğini ve ülkede 20 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan küresel 122 milyon insanın bulunduğunu kaydeden Ghebreyesus, Gazze, Sudan, Ukrayna ve diğer yerlerde sağlık hizmetlerine yönelik saldırıların çatışmanın "yeni normali" haline geldiğini anlattı.

"Geçen yıl 15 ülke ve bölgede sağlık hizmetlerine yönelik 1500'den fazla saldırıyı doğruladık"

Ghebreyesus, "Geçen yıl 15 ülke ve bölgede sağlık hizmetlerine yönelik 1500'den fazla saldırıyı doğruladık ve 900'den fazla insan bu saldırılarda öldü. Her ülkede en iyi ilaç barış ve siyasi çözümdür." ifadelerini kullandı.

Birçok bakanın, uluslararası yardımlardaki ani ve sert kesintilerin ülkelerinde ciddi aksamalarına neden olduğunu ve bu durumun milyonlarca insanın sağlığını tehlikeye attığını aktardığını bildiren Ghebreyesus, en az 70 ülkede hastaların gerekli şekilde tedavi olamadığını ve sağlık tesislerinin kapandığını söyledi.

Ghebreyesus, "Bu bir zorluk olsa da birçok ülke bunu, yardım bağımlılığı dönemini geride bırakarak, yerel kaynaklara dayalı sürdürülebilir özyönetime geçişi hızlandırmak için bir fırsat olarak görüyor. Ülkelerin bu geçişi gerçekleştirmesini desteklemek için elimizden geleni yapıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Üye ülkelerin DSA'da, DSÖ'nün 2026-2027 yılları için 4,2 milyar dolar tutarında azaltılmış bir program bütçesini ele alacağını da aktaran Ghebreyesus, bunun önerilen 5,3 milyar dolar tutarındaki bütçeye göre yüzde 21'lik bir düşüşü temsil ettiğini kaydetti.