İran'da rekor düzeyde düşük katılımlı cumhurbaşkanlığı seçimini kazandıktan sonra bugün yemin ederek resmen göreve başlayan 8. Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, ülkenin lideri Ayetullah Ali Hamaney sonrasında Devrim Rehberliği makamına oturması muhtemel isimlerin başında geliyor.
İran'da muhafazakar yargıç Reisi'nin cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturmasıyla "ılımlı muhafazakar" kimliğiyle bilinen ve 8 yıllık iktidar süresi boyunca Batı'ya karşı ılımlı politikalar izleyen Hasan Ruhani'nin dönemi resmen sona erdi. Böylece iktidarda olmasa da genel olarak ülke yönetiminde söz sahibi olan, Batı'ya mesafeli siyaseti önceleyen muhafazakarlar, 8 yıl aradan sonra yeniden iktidarı elde etti.
Halkın katılım oranının 1979'dan bu yana ilk kez yüzde 50'nin altında kaldığı 18 Haziran'daki seçimi oyların yüzde 62'sini alarak açık ara farkla kazanan İbrahim Reisi, bugün Meclis'te birçok ülkeden üst düzey davetlilerin katılımıyla düzenlenen yemin töreninin ardından İran'ın 8. Cumhurbaşkanı olarak görevine başladı.
%2Firanreis1120.jpg)
Hukukçu din adamı kimliğiyle bilinen Reisi, 14 Aralık 1960'ta Meşhed'de doğdu. 1979'daki devrimin ardından kariyerine 1981'de Kereç savcısı olarak başladı. Görevinde hızla yükselen Reisi, kısa sürede henüz 25 yaşındayken Tahran Başsavcı Vekilliği makamına oturdu.
İbrahim Reisi, İran devrim lideri Humeyni'nin talimatıyla 1988'de hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararını veren 4 kişilik komitede yer aldı.
Rejim muhalifleri söz konusu heyeti "ölüm komitesi" olarak adlandırıyor. O dönemdeki mahkemeler tarafından ölüm cezasına çarptırılanların kesin sayısı bilinmiyor ancak insan hakları örgütleri, 1988'de rejime tehdit olarak görülen en az 3 bin mahkumun idam edilip isimsiz toplu mezarlara gömüldüğünü iddia ediyor.
Humeyni'nin ölümü sonrası Hamaney döneminde devlet makamlarında hızla yükselen Reisi, 1989-1994 yıllarında Tahran Başsavcılığı görevinde bulundu. 1994 yılında Devlet Denetleme Kurumu Başkanlığına atanan Reisi, 10 yıl boyunca bu görevde kaldı.
Reisi, 2004'te Yargı Erki Başkanı Birinci Yardımcılığı görevine atandı. 2014 yılında İran Genel Başsavcılığına atanan Reisi, 2016'da yine Hamaney tarafından Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbe ve Külliyesi Vakfı Başkanlığına getirildi.
Ülkede 19 Mayıs 2017'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de aday olan Reisi, o dönemdeki Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye karşı seçimleri kaybetti.
Reisi, kendisinden önceki Yargı Erki Başkanı Ayetullah Amuli Sadık Laricani'nin Hamaney tarafından görevden alınarak Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi başkanlığına atanmasının ardından Mart 2019'da boşalan Yargı Erki Başkanlığına getirildi.
Laricani'nin görev yaptığı dönemle ilgili üst düzey yargı yetkililerine yönelik "yargıda yolsuzluk" soruşturmalarını başlatan Reisi, görev süresi boyunca sık sık ülkenin en büyük sorunlarından sayılan yolsuzlukların üzerine gitme vurgusu yaptı.
Siyasi tutukluların idam edilmesinde ve 2009'daki sosyal çalkantıların bastırılmasında oynadığı rol nedeniyle Kasım 2019'da ABD tarafından yaptırım listesine alınan Reisi, idamlarda oynadığı rol hakkında kamuoyunun önünde hiçbir açıklama yapmadı.
Devrim Muhafızları Ordusunun da desteklediği öne sürülen İbrahim Reisi'nin ismi, Hamaney sonrasında ülke liderliği makamına oturması muhtemel adayların başında geliyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
