BRÜKSEL
Avrupa Birliği (AB) - ABD Zirvesi'ne katılan ABD Başkanı Barack Obama,, toplantı sonrasında AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy ve AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso ile düzenlenen ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna konusundaki adımlarını savunma konusunda Birleşmiş Milletler'de yalnız kaldığını söyledi. AB'nin 28 ülkesinin, NATO’nun 28 üyesinin hemfikir olduğunu, G7’nin yaptırımlar konusunda uzlaştığını belirten Obama, Rusya'nın Ukrayna'daki tavrını sürdürmesi halinde izolasyonun derinleşeceği uyarısında bulundu.
Rusya’nın tavrında değişiklik olmaması halinde yaptırımların artırılacağı ve bunların sonuçlarının büyüyeceği de Obama’nın vurguları arasında yer aldı.
Rusya’nın Ukrayna’daki adımlarının sadece bir ülkeyle ilgili olmadığını, tüm ülkelerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve uluslararası hukuka saygıyla ilgili olduğunu söyleyen Obama, “Rusya işte bunu ihlal etti” dedi.
Avrupa ve ABD’nin, Ukrayna’ya destek olma ve Rusya’yı izole ederek bedel ödetme konusunda birleştiğini ifade eden Obama, şu ana kadar ABD ile Avrupa arasında sağlanan koordinasyonu “mükemmel” olarak nitelendirdi.
Rusya’ya yönelik, Soğuk Savaş döneminden bu yana en belirgin yaptırımların devreye sokulduğunu, Ukrayna’da daha fazla ilerlemesi halinde devreye sokulacak ek ve daha derin yaptırımların koordine edilmekte olduğunu belirten Obama, Rusya’ya yönelik yaptırımların global ekonomi üzerinde etkileri olacağını da söyledi.
Obama, NATO’ya yönelik taahhütlerinin, Avrupa’nın güvenliğinin olduğu kadar ABD’nin ulusal güvenliğinin de mihenk taşı ve en önemli unsuru olduğunun altını çizdi. NATO’nun ortak savunma ilkesi olan 5. maddeye atıf yapan Obama, “NATO’da küçük ve büyük ülkeler var ama ortak savunma söz konusu olduğunda herkes aynı düzeyde” dedi.
“Özgürlüğümüz bedava değil” diyen Obama, bazı NATO üyelerinin savunma harcamalarında yaptıkları kesintiden duyduğu endişeyi dile getirerek, NATO’nun güvenilir, etkili, caydırıcı güce sahip olmasının öneminin altını çizdi.
Ukrayna’nın NATO üyeliği konusunda ise "Ukrayna ve Gürcistan'ın NATO’ya üyelik yolunda olduklarını düşünmüyorum” dedi. NATO'ya yeni üyeler almak için hazırlık içinde olunmadığını belirten Obama, Ukrayna'nın geçmişte NATO üyeliğine başvurmamasının sebeplerinden birisinin Rusya'yla karmaşık ilişkisi olduğunu ve bu durumun kısa sürede değişmesini beklemediğini kaydetti.
Askeri güç kullanmayacağız
Brüksel Güzel Sanatlar Sarayı'nda (BOZAR) davetlilere de hitap eden Obama, "Yanlış düşünmeyin, ne ABD ne de AB'nin Ukrayna'yı kontrol etmekten bir menfaati var. Oraya hiçbir asker göndermedik. Ukrayna halkı için isteğimiz, dünyanın diğer özgür halkları gibi kendi kararlarını kendileri verebilmeleridir" dedi.
Obama, Ukrayna'nın NATO üyesi olmadığını hatırlatarak, "Askeri güç kullanarak Rusya'nın Kırım'dan çıkarılması ya da durumu daha fazla tırmandırmaktan caydırılması" gibi bir düşüncelerinin olmadığını dile getirdi.
Barack Obama, "Fakat biz tek vücut kaldıkça ve zaman geçtikçe Rus halkı istedikleri güvenlik, refah ve statüyü kaba kuvvetle elde edemeyeceğini kabullenecek. Bu nedenle bu kriz süresince diplomasi kapısını açık tutarak Rusya'ya kaydadeğer baskımızı birleştireceğiz" diye konuştu.
Obama, Moskova yönetiminin mevcut istikamette ısrar etmesi halinde daha fazla izole olacağı, yaptırımların ve bunların Rus ekonomisine maliyetinin artacağını söyledi.
ABD'nin, NATO'nun toplu savunma taahhüdüne bağlılığını vurgulayan Obama, "Bugün NATO uçakları Baltıklar üzerinde devriye geziyor, Polonya'daki varlığımızı takviye ettik ve daha fazlasını yapmaya hazırız" ifadesini kullandı.
Barack Obama, NATO üyelerinden savunma bütçelerini artırarak, kendi paylarına düşen yükü omuzlamalarını da istedi.
Kırım’ın ilhakı "yüz karası"
Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, Ukrayna’daki gelişmelerin birçok belirsizliğin bulunduğunu gösterdiğini belirterek, “Kırım’ın yasa dışı ilhakı 21. yüzyılda yüz karası ve bunu tanımayacağız” dedi.
AB-ABD Zirvesi sonrasında düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Van Rompuy, toplantının çok önemli bir dönemde yapıldığını, önceliğin gerilimin düşürülmesi olduğunu kaydederek, “Gerginliğin artması halinde yaptırımları yoğunlaştırmaya hazırız” dedi.
Yaptırımların cezalandırma değil, diplomasiye teşvik amaçlı olduğunu kaydeden Van Rompuy, toplantıda Ukrayna’nın yanı sıra İran ile yürütülen müzakereler, Suriye’deki “korkunç” savaşın ve Orta Afrika Cumhuriyeti’ndeki şiddet ve anarşinin sona erdirilmesi konularını ele aldıklarını ifade etti.
Enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve bu alanda Rusya’ya bağımlılığın azaltılmasının da gündeme geldiğini belirten Van Rompuy, “G7 enerji bakanları bu konuyu ele almak üzere yakında toplanacak” dedi.
Hukuk üstünlüğü vurgusu
Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, Mısır’da 528 kişiye idam cezası verilmesi kararından “dehşete düştüklerini” söyledi.
Zirve sonrası basın toplantısında konuşan Van Rompuy, “Mısır’ın, Müslüman Kardeşler üyesi 500’den fazla kişiye yönelik kitlesel idam cezasından dehşete düştük. Mısırlı yetkililerden, hukukun üstünlüğünün yeniden tesisini ısrarla talep ediyoruz” dedi.
Rusya'yı kınadı
Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi de, "Kırım’daki referandumun geçerliliğini kabul etmediğini" ve "tek taraflı ilhak kararından dolayı Rusya’yı kınadığını" açıkladı.
Kongre, Rusya’ya ilk yaptırım olarak bu ülkede yapacağı toplantıları iptal ettiğini duyurdu.
Kongre’nin bugün Strasbourg’daki toplantısının acil konular oturumunda, Ukrayna’daki gelişmeler ele alındı. Toplantının sonunda hazırlanan bildiri, 22 ‘’hayır’’ oyuna karşılık 148 ‘’evet’’ oyu ile kabul edildi.
Bildiride, ‘’Kırım’daki referandumun geçerliliğini kabul etmiyoruz. Kırım’ın Rusya tarafından ilhakını, uluslararası hukukun ihlali olduğu için kınıyoruz’’ ifadesi kullanıldı.
Kongreden bir heyetin Ukrayna’yı ziyaret edebileceği belirtilen açıklamada, yine talep gelmesi halinde 25 Mayıs’ta düzenlenecek yerel seçimler için gözlemci heyetinin bu ülkeye gönderilebileceği belirtildi.
Açıklamada, Kongrenin, Rusya’nın Ulyanovsk ve Kazan kentlerinde yapacağı toplantıların iptal edildiği, bu toplantıların başka bir ülkede düzenleneceği bildirildi.
Muhabir: Güven Özalp
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
