Vergi teşvikleri Amerikalı milyarderleri 'hayırsever' yapıyor

WASHINGTON - Gülbin Yıldırım

Amerikan vergi sisteminin bağışlara ve vakıflara sağladığı önemli teşvikler, Amerikalı milyarderlerin kendi vakıflarına yaptığı astronomik bağışların altında sadece hayırseverliğin yatmadığına işaret ediyor.

Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg’in servetinin neredeyse hepsini bağışlayacağını açıklamasıyla yeniden gündeme gelen tartışmalar, dünyanın en yardımsever iş adamlarının neden hep Amerika'dan çıktığı sorusunu da gündeme getirdi.

Ülkedeki vergi kanunlarının bağışçılara sunduğu çeşitli avantajlar, Amerikalı zenginlerin her yıl en çok bağış yapanlar listesinin en üst sıralarında yer almasının bir tesadüf olmadığını ortaya koyuyor.

Vergi indirimleri bağışlarda büyük rol oynuyor

ABD Ulusal Gelirler İdaresi (IRS) tarafından onaylanan yardım kuruluşlarına yapılan bağışlar, hem gelir vergisinden muaf tutuluyor hem de yüzde 40'a yakın vergi indirimi sağlıyor.

IRS'nin söz konusu kurallarına göre, bin dolarlık bağışta bulunan bir Amerikalının alacağı federal vergi indirimi 400 dolara kadar çıkabiliyor.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Georgetown Üniversitesi Muhasebe Bölümü Ordinaryüs Profesörü Thomas Cooke, vergi avantajlarının bağışlarda önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, "Vergi teşvikleri olmasa yardım derneklerine çok daha az bağış yapılırdı. Bağış yapmak, vergi avantajları sayesinde bir kazan-kazan ilişkisine dönüşüyor" dedi.

Vakıfların sermayeleri dudak uçuklatıyor

Yaklaşık 1,5 milyonla dünyada en çok vakfa ev sahipliği yapan Amerika'da, kar amacı gütmeyen kuruluşlar tüm vergilerden muaf tutulurken, ayrıca bazı vergi kredilerinden de yararlanabiliyor.

Şu anda Bill & Melinda Gates Vakfı 42,3 milyar dolarlık öz sermayesi ve 85,7 milyar dolarlık piyasa değeriyle dünyanın en büyük yardım kuruluşları listesinde birinci sırada yer alırken, ilk 10'a giren 6 vakfın merkezinin ABD'de olması dikkati çekiyor.

Söz konusu listedeki sıralama, Zuckerberg ve eşi Priscilla Chan'ın Facebook hisselerinin yüzde 99'unu hayır işleri için kurdukları "Chan Zuckerberg Girişimi"ne bağışlamalarıyla değişecek. Ancak, Facebook hisselerinin şu anki piyasa değeriyle yaklaşık 45 milyar dolara tekabül eden bağışın tek seferde yapılmayacak olması, bunun ne zaman gerçekleşeceğini belirsiz kılıyor.