Yemen'de ''Husi Darbesi''

SANA - Sinan Yitier

Yemen'de Husi Ensarullah Hareketi ile Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi'nin anlaşmaya varmasına rağmen, Başkanlık Sarayı ve Hadi'nin evinin çevresindeki Husi varlığı devam ediyor.

Sana'nın güneyindeki Sebin meydanında bulunan Cumhurbaşkanlığı Sarayı ve Sittin caddesindeki konutun girişi ve çevresi Husilere bağlı silahlı militanlar ve tanklarla çevrili bulunuyor.

Husilerle anlaşmaya varılmasının ardından saray ve konut çevresindeki kuşatmanın sona ereceği söylenmesine rağmen, şu ana kadar her iki bölgede de Husi bekleyişi sürüyor.

Cumhurbaşkanı Hadi'nin Ofis Müdürü Ahmed Avad bin Mübarek'in 17 Ocak'ta kaçırılmasıyla başlayan gerginlik, dünya medyasına ''Yemen'de darbe'' başlıklarıyla yansırken, yaşanan olaylar, ülkede siyasi krizin geleceği konusunda soru işaretlerine yol açıyor.

Bugüne nasıl gelindi?

Mübarek'in 17 Ocak'ta kaçırılmasıyla başlayan gerginlik, Ensarullah Hareketi'ne bağlı silahlı güçlerin Cumhurbaşkanlığı Sarayı ile Hadi'nin Sittin Caddesi'ndeki konutuna saldırısıyla tırmanışa geçti.

Başkent Sana'yı geçen yıl 21 Eylül'de kuşatarak kontrolü altına alan Husiler, ordu ve güvenlik güçlerini saf dışı bırakarak ülkedeki geçiş sürecine yeni bir ivme kazandırmıştı. Varılan anlaşma ile Ulusal Uzlaşı Hükümeti kurulmuş ve kriz geçici olarak durmuştu. Ancak geçen yıl Eylül'den bu yana Ensarullah Hareketi'nin diğer önemli illere yönelik ilerleyişi ve Hadi'nin otoritesini kabul etmeyen çıkışları, geçtiğimiz Pazartesi günü yeni bir krize dönüştü.

Husilerin lideri Abdülmelik el-Husi'nin her konuşmasında, Hadi'nin yönetimini ''Batı ülkelerinin karşısında aciz'' olarak nitelendirmesi, yaklaşan krizin habercisi olurken, militanların Saray ve Hadi'nin evini kuşatmasıyla, ülke basınında geçtiği şekliyle ''dönülmez bir yola'' girilmiş oldu.

Dün akşam itibariyle ''göz hapsinde tutulduğu'' iddia edilen Hadi, Husiler ile anlaşmaya vararak ''Cumhurbaşkanlığı''  makamını korumuş olsa da bazı kesimler, ''Hadi'nin siyasi kariyerinin sonuna geldiği''ni savunuyor.

Varılan anlaşmanın maddeleri

Dün akşam saatlerinde varılan anlaşmanın ardından anlaşmanın içeriği ve Husilerin talep ettiği konular yapılan açıklama ile komuoyuna duyuruldu.

Cumhurbaşkanlığından yapılan yazılı açıklamada, Barış ve Ulusal Ortaklık Anlaşması'nı imzalayan siyasi oluşum temsilcilerine, devlet kurumlarına katılımın sağlanması için bir uygulama mekanizmasının oluşturulması çağrısında bulunuldu.

Husi Ensarullah Hareketi, Güney Hareketi ve "devlet kurumlarına katılımdan mahrum" diğer siyasi oluşumların, ulusal uzlaşı sözleşmesi uyarınca, adil dağılım gereği devlet kurumlarında tayin hakkı bulunduğu belirtilen açıklamada, en fazla bir hafta içinde ekleme ya da çıkarma yapmak suretiyle anayasa taslağında değişikliğe gidilmesi ve Şura Meclisi üye sayısının arttırılması için hazır olunduğu, Husilerin de Cumhurbaşkanı Ofis Müdürü Ahmed Avad bin Mübarek'i serbest bırakma teminatı verdiği ifade edildi.

Husilerin ayrıca, Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi'nin konutuna bakan tüm bölgelerden, Cumhurbaşkanlığı Sarayı ve başkentte kontrol noktaları kurulan yerlerden çekilme sözü verdiği aktarılan açıklamada, hükümetin ve devlet kurumlarının görevlerini yeniden ifa etmeye başlaması, memurların ve özel sektör çalışanlarının işbaşı yapması, okul ve üniversitelerin açılması yoluyla başkent Sana'daki durumun normale dönmesi konularına değinildi. 

"Bin Mübarek hala Husilerin elinde"

Yemen Enformasyon Bakanı Nadiye es-Sekkaf, Husilerle anlaşmaya varılmasına rağmen, Bin Mübarek'in hala serbest bırakılmadığını belirtti.

Sekkaf sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, anlaşmaya rağmen Mübarek'in hala Husilerin elinde olduğunu ifade ederek, "Büyükler anlaşıyor ve onların altındakiler bedel ödüyor" ifadesini kullandı.

"ABD barışçıl yoldan çözüm istiyor"

Yemen'de bunlar yaşanırken, ABD, ülkedeki krizin "barışçıl yollardan çözülmesi" yönünde açıklamalar yaptı.

ABD Başkanı Barack Obama Idaho’ya giderken, Air Force One uçağında gazetecilerin sorularını cevaplayan Beyaz Saray Sözcüsü Josh Earnest, Obama’nın Yemen’deki gelişmelerle ilgili bilgilendirildiğini söyledi.

Yemen’deki önceliklerinin terörle mücadele olduğunu belirten Earnest, ABD’nin Yemen halkının siyasi farklılıklarını barışçıl yollardan çözmesini istediğini dile getirdi.

Earnest, ABD olarak anayasal süreci uygulama yollarını ararken, Cumhurbaşkanı Hadi’yi ve hükümetini desteklediklerini bildirdi.

Yemen'deki gelişmelerin ardından ABD Senatörü Dianne Feinstein, yönetime ülkedeki ABD büyükelçiliğinin hemen kapatılması çağrısında bulundu.

Earnest ise ABD personelinin güvenliğinin kendileri için her şeyden önemli olduğunu belirterek, sahadaki uzmanların ve Dışişleri Bakanlığı'nın durumu değerlendirdiğini aktardı. Earnest, eğer gerekli görülürse, büyükelçiliğin kapatılması da dahil, ABD vatandaşlarını korumak için gerekli tüm adımları atacaklarını kaydetti.

Kerry: "Hadi ile tekrar konuşmayı bekliyoruz"

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry de AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ile görüşmesinin ardından düzenlediği ortak basın toplantısında, Yemen’deki gelişmelere değindi.

Yemen’deki durumun şu anda akışkan olduğunu ve Husiler'in ilerleme sağlanabilmesi için Hadi hükümetinin tüm şartlarını kabul etmesini istediğini hatırlatan Kerry, başkent Sana’nın bir çok kesiminde şiddetin yaşandığını ve bazı hükümet kurumlarının çöktüğünü anımsattı.

Kerry, Hadi hükümeti ile Husiler arasında birçok görüşme olduğunu belirterek, "Benim anladığım, Hadi hükümeti, Husiler’in şartlarının tamamını olmasa da bir çoğunu kabul edecek" diye konuştu.

Husiler’in, Hadi’nin hala Cumhurbaşkanı olduğunu ilan ettiğine işaret eden Kerry, Cumhurbaşkanı Hadi ile yeniden görüşmeyi beklediklerini bildirdi.

Kerry, ayrıca şu anda ülkede bulunan Amerikan personelinin iyi korunduğunu ifade etti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Jen Psaki de daha önce, meşru Yemen hükümetinin başında Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi bulunduğunu ifade ederek, "Hadi, ülkenin meşru cumhurbaşkanı kalmayı sürdürüyor. Kendisiyle temastayız, kendisi şu an evinde" demişti.

Siyasi krize rağmen sokaklarda hayat normale dönüyor

Sana'daki tüm bu siyasi kargaşanın içinde halk da yaşananların bir an önce çözülmesini istiyor. Okullara verilen tatilin bugün de uzatılmasına rağmen, kent sakinleri yeniden işlerine gitmek için evlerinden çıktı. 

Şehirde bir ''darbe havasının'' yaşandığı günlerin ardından hayat normale dönmeye başlarken caddelerde trafik yoğunluğu normal seyrinde devam ediyor.