ABD ile hiç ekonomik ortak olamadık

ANKARA 

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Türkiye'nin ABD ile bugüne kadar hep stratejik ortak olduğunu belirterek, "ABD ile hiç ekonomik ortak olamadık. ABD bizimle stratejik, derinlikli, yüksek ortak oldu, NATO müttefiki oldu ama iş ekonomik ortaklığa gelince başkalarıyla oldu" dedi.

Zeybekci, Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci Volkan Bozkır ile Avrupa Birliği Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı Arasında Türkiye'nin  Avrupa Birliği'ne Üyelik ve Gümrük Birliği Süreçlerinde Ortak Tutum ve İşbirliğine Yönelik Protokol imza töreninde yaptığı konuşmada, AB'nin ekonomik temeller üzerinde kurulduğunu söyledi.

Gümrük Birliği anlaşmasıyla Türkiye AB ilişkilerinin yeni bir boyut kazandığını belirten Zeybekci, "Gümrük Birliği Türkiye için son derece faydalı bir anlaşma oldu. Türkiye, kalite ve kurumsal standartlarını artırma noktasında bundan faydalandı. AB ile olan ticari ilişkilerimiz de iki mislinden fazla arttı" ifadelerini kullandı. 

Zeybekci, AB'nin son dönemde 3'üncü ülkelerle serbest ticaret anlaşması (STA) imzalamada son derece iştahlı davrandığını bildirerek, büyük ekonomilerle imzalanan STA'lardan ötürü Türkiye'nin tedirginliğine işaret etti.

AB'nin 3'üncü bir ülkeyle STA imzaladığında, sözkonusu ülkenin AB ile elde ettiği tüm hakları Türkiye'den de elde ettiğini vurgulayan Zeybekci, Türkiye'nin bunun karşılığında hiçbir şey elde edemediğini kaydetti.

Zeybekci, AB ile ABD arasındaki Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı (TTIP) görüşmelerinin 2015 sonunda bitirilme ve 2017'de uygulama planlarına atıfta bulunarak, şu ifadeleri kullandı:

"Bu yılın başından itibaren AB ile Gümrük Birliğindeki haksız yapının görüşmelerine başladık. Türkiye'nin bu itirazında haklı olduğunu dokümanlara geçirdik. Anlaşmanın 'upgrade' edilmesi yönünde anlaştık. Dünya Bankası da bu konuda kapsamlı bir rapor hazırladı ve raporunda bizi haklı buldu. Bu çerçevede Gümrük Birliğinin güncellenmesi noktasında çalışmalar başlatıldı. Bunların Avrupa Birliği Bakanlığının genel kapsamın içindeki çalışmalar olduğunu biliyoruz. Biz bu konuda iki ayrı bakanlık olarak birlikte adeta tek bir bakanlık gibi çalışmamız gerekiyor. İkimiz de bakanlık konusunda acemi bakanız ama kendisi çıraklıktan geldiği için ben o lafı kendi üzerime alayım."

Gümrük Birliği avantajını geliştirerek devam ettirmek istediklerini vurgulayan Zeybekci, TTIP'le Türkiye'nin Gümrük Birliğini sürdüremez bir noktaya gelmesini de istemediklerini ifade etti.

Zeybekci, böyle bir alternatifi düşünmek dahi istemediklerini, ne yapıp edip bu sistemin içindeki olacaklarını dile getirdi. 

Dünyanın ekonomik haritalarının yeniden çizildiğine işaret eden Zeybekci, Türkiye'nin bunun dışında kalamayacağını söyledi.

"ABD ile hiç ekonomik ortak olamadık"

Zeybekci, ABD Ticaret Bakanı Penny Pritzker ile görüşmelerindeki gündemin sorulması üzerine, gündemin birinci gündem maddesinin TTIP olacağını söyledi. 

Türkiye'nin ABD ile bugüne kadar hep stratejik ortak olduğuna vurgu yapan Zeybekci, şöyle konuştu:

"ABD ile hiç ekonomik ortak olamadık. ABD bizimle stratejik, derinlikli, yüksek ortak oldu, NATO müttefiki oldu ama iş ekonomik ortaklığa gelince başkalarıyla oldu. Anti damping soruşturmalarında Türkiye'yi rahatsız eden gelişmeler var. Biz kendilerini de bu konularda uyardık. Anti damping soruşturmalarıyla, Türk ekonomisi, ihracatçısı ve ürünlerine 1 rakamıyla engel koyarlarsa, biz 3 rakamıyla onlara engel koyacağız. Bunu resmi olarak da söyledik. Bunda mütekabiliyet olacak, bunları görüşeceğiz. Derinlikli ortaklıkların ekonomik menfaatler zemininde gerçekleşmesi gerektiğine inanıyoruz. Böylece diğer ortaklıklar da çok daha sağlam bir zemine oturmuş olacaktır. ABD ile ilişkilerimizi çok önemsiyoruz. Bunun için de ekonomik bir ortaklık seviyesine doğru gitmek istiyoruz."

TTIP'in Türkiye'ye yaptırımları noktasındaki soruları da yanıtlayan Zeybekci, TTIP'in yürürlüğe girmesi ve Türkiye'nin bunun içinde olmaması halinde bunun Türkiye'ye negatif sonuçları olacağını anlattı.

Zeybekci, bu konuda bir etki değerlendirmesi çalışması yaptıklarını da bildirerek, "TTIP sebebiyle, Gümrük Birliği üzerinden Türkiye'ye sınırsız girme hakkı elde edilmesiyle Türkiye'ye sadece o ürünler kapsamında bir ekonomik ve ticari istila gelebilir. Biz Gümrük Birliği anlaşmasının sürdürülemez hale gelmesini istemiyoruz çünkü bu AB ile aramızda büyük bir adımdır" değerlendirmesinde bulundu.

Gelinen noktada rıhtımlama ve bordrolama formülü, eşzamanlı STA üzerinde de konuştuklarını kaydeden Zeybekci, "TTIP anlaşması gerçekleştiğinde eğer bizim görüşmelerimiz hala sürüyorsa, karşılıklı görüşerek Türkiye'ye otomatik giriş sürecini erteleme de alternatiflerden biri olarak duruyor" diye konuştu.

Muhabir: İbrahim Yılmaz