Türkiye'de ofisi olmayan e-ticaret şirketleri mercek altında

ANKARA - Zeynep Akyıl

Maliye Bakanı Naci Ağbal, elektronik ticaret (e-ticaret) yapan uluslararası firmalar nezdinde vergi incelemeleri yaptıklarını belirterek, "Türkiye'de kazanılan ve vergisi ödenmeyen tutarlarla ilgili muhataplara gerekli tebligatlar yapıldı." dedi.

Ağbal, AA muhabirine, uluslararası faaliyet gösteren e-ticaret firmalarının vergilendirilmesi konusuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

E-ticaret uygulamalarının son 20 yıldır hızla yaygınlaştığına işaret eden Ağbal, küresel ticaretin belli bir oranının elektronik ortamda yürütüldüğünü, bunun önümüzdeki yıllarda daha da artacağını söyledi.

Türkiye'nin de bu fırsatı iyi kullanması gerektiğini belirten Ağbal, ülke olarak sınırları aşan ve rekabette avantajlı konuma getiren uygulamalara çok fazla sahip çıkılması gerektiğini vurguladı. Ağbal, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Ülke olarak bu ticaretin üzerinden Türkiye'nin üretim gücünü kullanıp, ihracatı, ticaret imkanlarımızı nasıl geliştiririz diye bakmamız lazım. İkinci olarak da küresel rekabet içerisinde, rekabeti belirleyen önemli faktörlerden biri de vergi rejimi. Nerede ticaret yaparsanız yapın vergi ödemeniz gerekiyor. O zaman 'bu vergiyi kim ödeyecek, nerede ödenecek' tartışması gündeme geliyor. Bugün küresel ticaretin vergilenmesi konusunda uluslararası düzeyde herkesin üzerinde mutabık kaldığı bir modeli henüz yakalayabilmiş değiliz. Mevcut durumda vergileme hakkı bizde olmalıdır diyen birtakım ülkeler var. ABD de bunun başını çekiyor. Küresel vergileme sistemi bakımından kazanç nerede elde ediliyorsa, aslında orada vergilemenin yapılması prensibi daha hakkaniyete uygun bir çözüm fakat mevcut durumda bazı ülkeler özellikle bundan kaçınıyorlar. Burada belki en fazla gayret gösteren, bu konu üzerinde çalışan platform OECD. "

Ağbal, OECD düzeyinde ülkelerin talepleri olduğunu ancak gelinen noktada bir sonucun bulunmadığını anlatarak, bu konuda uluslararası düzeyde bir mutabakatın sağlanması gerektiğini söyledi.

"Ülkede kim para kazanıyorsa, vergisini ödemeli"

Maliye Bakanlığı olarak da ilk andan itibaren 'ülkede kim para kazanıyorsa, vergisini ödemeli' prensibiyle haraket ettiklerini dile getiren Ağbal, bu kapsamda Türkiye'de sanal ortamda ticaret yapan uluslararası e-ticaret firmalarının vergilendirilmesi konusunda hukuki değerlendirme ve teknik çalışmalar yaptıklarını kaydetti.

Ağbal, Türkiye'nin bir çok ülke ile çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşmalarının da bulunduğuna dikkati çekerek, "OECD'nin bir model anlaşması var ona uygun olarak yapılıyor. Oradaki en kritik kavram iş yeri, iş yerinin nerede olduğu. İş yeri deyince biz bir büro arıyoruz halbuki sanal ticaret buna uymuyor, bir büro yok ortada. Öyle ya da böyle Türkiye'de bu işi yapanlar, bir şekilde araya bir daimi temsilci koyuyor." ifadelerini kullandı.

"Muhataplara gerekli tebligatları yaptık"

Ağbal, Bakanlık olarak, iş yeri ülkede olmasa bile, ülkede ticari faaliyet yürüten, para kazanan ve bu işini de bir şekilde aracılar vasıtasıyla yapan firmalar bakımından vergileme hakkının Türkiye'de olduğuna inandıklarını belirten Ağbal, bu konuda bugüne kadar bu işi yürüten firmalar nezdinde vergi incelemeleri yaptıklarını söyledi.

Vergi incelemeleri sonucunda Türkiye'de kazanılan ve vergisi ödenmeyen tutarlarla ilgili muhataplara gerekli tebligatları yaptıklarını bildiren Ağbal, şunları kaydetti:

"Bir kısmı gelip, bunu anlaşarak ödemek istedi, bir kısmı da dava etti. Bu konuda gerek hukuki değerlendirmelerimizi yapmış bulunuyoruz. Vergisini kendiliğinden ödemek isteyemeyenlere karşı da gerekli vergi denetim mekanizmalarını kullanıyoruz. Bir grup şirket Türkiye'nin bu konudaki tavrını gördüğü için Türkiye'de ofis kurdu, mükellef oldu ve vergisini ödüyor ama ısrarla 'Türkiyede ticari faaliyet yapmıyoruz, ofisimiz yok' diyenlere karşı da gerekli raporları yazdık, bunları takip ediyoruz. O firmalar da Maliye idaresindeki arkadaşlarımızla görüşüyorlar. Bir ara bana da geldiler, kendilerine çok açık ve net söyledik, uluslararası vergilendirme kurallarına göre vergilerini burada da ödemek durumundalar."