26 فوریه 2025•بهروزرسانی: 28 فوریه 2025
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
شماری از شهروندان و فعالان محیط زیست ایرانی با آغاز کارزاری، خواستار "اقدام فوری و گزارش شفاف از ریاست جمهوری برای رفع آلودگی رودخانه ارس" در شمالغرب این کشور شدند.
در بخشی از این درخواست که در پایگاه اینترنتی «www.karzar.net» به ثبت رسیده، خطاب به مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، آمده است: در سالهای اخیر، بهرغم اصرار دولتها در پنهانکاری موضوع مهم و حیاتی آلودگیهای رودخانه ارس به نام مصلحتهای دیپلماتیک و امنیتی، این چالش مهم که اکوسیستم این رودخانه فرامرزی و سلامت حاشیهنشینانش را تهدید میکند، دیگر پوشیده نیست.
همچنین با انتقاد از عدم برخورد "مسئولانه و درخور" مقامات و مسئولان ایرانی با مساله آلودگی رودخانه ارس و اینکه سازمانهای مرتبط با موضوع از انتشار گزارشهای مربوط به آلودگی این رود خودداری میکنند، خطاب به پزشکیان تصریح شده است: از شما به عنوان فردی که به صیانت از حقوق قانونی شهروندان قسم یاد کردهاید، انتظار میرود پایش دقیق آلودگی، ارائه گزارش شفاف به شهروندان در این باره و رفع هرگونه آلودگی را به دو وزارتخانه امور خارجه و نیرو و همچنین سازمان حفاظت محیط زیست تکلیف فرمایید.
امضا کنندگان این کارزار آنلاین خواستار انتشار یک گزارش "روشن و شفاف" در خصوص وضعیت رودخانه ارس در ارتباط با 1. میزان و گستره آلودگی، 2. منشأ و مقصران آلودگی، 3. پایش و بررسیهای انجامگرفته، 4. برنامهها و اقدامات آتی برای رفع آلودگی و 5. تعیین تکلیف حقابه ایران، توسط وزارتخانهها و سازمانهای مربوطه شدهاند.
گفتنی است، رود ارس، به عنوان یکی از منابع مهم آبی استانهای اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، سالهاست که با چالشهای زیستمحیطی جدی مواجه است. گزارشهای بسیاری از ورود پسابهای صنعتی و معدنی از سوی ارمنستان به این رودخانه توسط کارشناسان و رسانه های گوناگون منتشر شده که حاوی هشدارهایی در مورد خطرات ناشی از این آلودگیها بر سلامت جوامع محلی و محیط زیست این منطقه هستند.
براساس مطالعات صورت گرفته، اصلیترین عناصری که آب این رودخانه را آلوده میکنند، آلومینیوم، آرسنیک، مس، منگنز، مولیبدن، سرب و وانادیم هستند که عمدتاً با منشأ نیروگاه و معادن ارمنستان ایجاد شدهاند.
دکتر احمد بایبوردی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی چند ماه پیش در صفحه ایکس خود اعلام کرده بود: «دو سایت آلاینده ارمنستان که بعد از مرز نوردوز پسابهای خود را وارد رود ارس میکنند، شناسایی شدهاند. متأسفانه ارمنستان در طی این سالها نشان داده به هیچ یک از معاهدهها و کنوانسیونهای بینالمللی اعتقادی نداشته و عزم جدی برای مقابله با آلودگی ندارد.»
به اعتقاد کارشناسان، نیروگاه اتمی قدیمی و مستهلک متسامور ارمنستان نیز خطری جدی برای آلودگی رود ارس به شمار میرود.