25 سپتامبر 2017•بهروزرسانی: 26 سپتامبر 2017
اربیل/خبرگزاری آناتولی
مسعود بارزانی رئيس اداره اقلیم کرد عراق علارغم تمامی هشدارها٬ مخالفت بسیاری از کشورها و همچنین اعلام دادگاه فدرال عراق مبنی بر اینکه این اقدام مغایر با قانون اساسی این کشور است٬ از تصمیم برگزاری رفراندوم عقب نشینی نکرد.
برای بازگرداندان بارزانی از تصمیم غیر قانونی برگزاری رفراندوم٬ مذاکرات دیپلماتیک گسترده ای صورت گرفت.
حکومت محلی بارزانی علیرغم تمامی هشدارها و اظهارات نمایندگان سازمان ملل متحد، ایالات متحده، دولت بغداد، کشورهای همسایه از جمله ترکیه، ایران و عربستان سعودی، روند رفراندوم را علاوه بر سلیمانیه، اربیل و دهوک، در استان های موصل، دیالی و صلاح الدین و همچنین کرکوک که جز مناطق جنجالی و بحث برانگیز آغاز کرد.
اداره محلی اربیل به تمامی هشدارهای داده شده از سوی دولت مرکزی٬ سازمان ملل و جامعه بین المللی در هر سطحی که تا روز رفراندوم نیز ادامه داشت٬ گوش فرا نداد.
- نتایج رفراندوم را به رسمیت نخواهیم شناخت
حیدر العبادی نخست وزیر عراق، در روز 7 ژوئن که برگزاری رفراندوم اعلام شده بود٬ طی اظهاراتی این طرح را "یک جانبه و بر خلاف قانون اساسی" دانست.
وی همچنین با اشاره به اینکه اجازه تشکیل یک دولت نژادپرستانه را نخواهند داد اظهار داشت: ما نتیجه رفراندوم را به رسمیت نمی شناسیم، ما اقدامات لازم را برای محافظت از ثبات عراق و امنیت شهروندان خود خواهیم کرد.
- رفراندوم هیچ زمینه قانونی ندارد
سارا ساندرز سخنگوی کاخ سفید نیز در 16 سپتامبر خواستار لغو همه پرسی شد و از اربیل خواست تا با بغداد وارد مذاکره جدی و گفتگوی پایدار شود.
برت مک گورک، نماینده ویژه ایالات متحده در مبارزه با داعش نیز گفت که هیچ مبنای قانونی بین المللی برای رفراندوم وجود ندارد و مسیر رفراندوم بسیار خطرناک است.
- رفراندوم آبستن خطر بی ثباتی است
وزارت امور خارجه بریتانیا با انتشار بیانیه ای اعلام کرد که از رفراندم پشتیبانی نمی کنند و چنین گامی به افزایش بی ثباتی در منطقه منجر می شود.
مایکل فالون، وزیر امور خارجه بریتانیا نیز پس از این اظهارات در تاریخ 19 سپتامبر با بارزانی در اربیل دیدار کرده و گفت که همهپرسی باید به تعویق بیفتد.
- شورای امنیت سازمان ملل: باید به تمامیت ارضی عراق احترام گذاشته شود
در جلسه ای که با هدف تعویق رفراندوم در اداره اقلیم کرد شمال عراق در تاریخ 21 سپتامبر در شورای امنیت سازمان ملل متحد برگزار شد نیز همه کشورها به جز اسرائیل ضمن تاکید بر تعویق رفراندوم٬ از اربیل خواستند تا مشکلات را از طریق گفتگو حل کنند.
اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد از تصمیم برگزاری رفراندوم یک جانبۀ که پتانسیلی بالقوه برای بی ثبات کردن منطقه است ابراز نگرانی کرد.
تصمیم گیری در مورد رفراندوم در زمانی که مبارزه با داعش همچنان ادامه دارد، به منزله تهدیدی در راستای بازگشت داوطلبانه بیش از 3 میلیون پناهنده و آواره خواهد بود.
اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد همچنان به حاکمیت، تمامیت ارضی وحدت و استقلال عراق احترام می گذارند و خواستار حل تمام مشکلات بین دولت مرکزی و اداره اقلیم کرد از طریق گفتگوی بین طرفین هستند.
- ترکیه: رفراندوم غیر رسمی و غیرمشروع است
مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه، در 23 آگوست با بارزانی در اربیل دیدار کرد و گفت که ترکیه رفراندوم غیر رسمی غیرمشروع را قبول نمیکند و خواستار لغو آن است.
در پی عدم عقب نشینی بارزانی از برگزاری رفراندوم٬ نشست شورای عالی امنیت ملی ترکیه در 22 سپتامبر برگزار شد و ترکیه اعلام کرد که در صورت برگزاری این رفراندوم علارغم توجه به تمام هشدارها٬ ترکیه از حقوق خود در چارچوب توافقنامههای دو جانبه و بین المللی دفاع خواهد کرد.
- ایران
علی شمخانی، دبیر کل شورای عالی امنیت ملی ایران نیز اظهار داشت که اداره اقلیم کرد عراق باید تصمیم بر برگزاری رفراندوم را کنار بگذارد.
ایران هشدار داده است که اگراداره اقلیم کرد از عراق جدا شود تمام گذرگاهها و جاده های مرزی را خواهد بست.
- عربستان سعودی
عربستان سعودی که به بارزانی پیشنهاد میانجیگری برای یافتن راه حلی برای مشکلات بین اربیل و بغداد را ارائه داد٬ مانند سایر کشورها برای جلوگیری از تهدید و خطرات احتمالی در منطقه خواستار عدم برگزاری همه پرسی شد.
در حالی که جامعه بین المللی، از جمله دولت مرکزی عراق، کشورهای منطقه، ایالات متحده و سازمان ملل متحد، با رفراندوم اداره محلی کرد عراق مخالفت کرده است فقط اسرائیل به طور رسمی از آن حمایت کرد.
