САРАЕВО (АА) - Првите јавни сослушувања на „Трибуналот за Газа“, формиран за да ги истражи правните, политичките и етичките аспекти на настаните во Газа под израелските напади, продолжуваат во Сараево, главниот град на Босна и Херцеговина, јавува Анадолу.
На вториот ден од сесиите, академици, интелектуалци, бранители на човекови права, претставници на медиумите и организации на граѓанското општество, кои се собраа за да ги истражат тековните воени злосторства на Израел во Газа, одржаа говори на тема „Меѓународните односи и светскиот поредок“.
Сесиите, што се одржаа на Меѓународниот универзитет во Сараево (IUS), се занимаваа со теми како што се политичката економија на геноцидот и уништувањето на Газа, злосторството изгладнување, меѓународниот систем во ерата на геноцид, народните судови и криминализацијата на студентските протести.
На сесиите говореа и експерти и сведоци на геноцид, меѓу кои Лара Елборно, Хилал Елвер, Дејвид Вајт, Пени Грин, Мазин Кумсије, Сами Ал Аријан, Азам Тамими, Нура Еракат, Крег Мокибер, Филис Бенис, Мишел Бургис-Кастала, Џани Тоњони, Ремзи Баруд, Хајдар Еид и Асмер Сафи.
Еден од лидерите на иницијативата за „Трибуналот за Газа“ и поранешен специјален известувач на Обединетите нации (ОН) за Палестина, Ричард Фолк, исто така, се придружи на првиот дел од сослушувањата преку интернет.
- Сараевската декларација ќе биде презентирана на јавноста -
Како дел од програмите, ќе се одржат панели на темите „Политички реализам и современа геополитика“ и „Политичката економија на геноцидот“, како и посебен панел на тема „Од Сребреница до Газа“.
На последниот ден од „Трибуналот за Газа“, кој беше инициран како граѓанска организација, на јавноста ќе ѝ биде презентирана Сараевската декларација, подготвена со придонес од сите учесници.
Трибуналот, кој започна на 26 мај и ќе трае до 29 мај, е организиран со поддршка на Младинскиот форум на Организацијата за исламска соработка (ICYF), кој го сочинуваат 66 младински организации членки, вклучувајќи 50 младински организации од земјите членки и 16 меѓународни младински организации кои ги претставуваат муслиманските малцинства.
- Конечната одлука ќе биде објавена во Истанбул -
Иницијативата „Трибунал за Газа“ беше основена во ноември 2024 година на состанок во Лондон, главниот град на Велика Британија, од страна на група академици, интелектуалци, бранители на човекови права и претставници на организациите на граѓанското општество, наведувајќи го „целосниот неуспех на меѓународната заедница да го спроведе меѓународното право во Газа“.
На рочиштето што ќе се одржи во Истанбул во октомври, каде што ќе се донесе конечната одлука, одборот на Трибуналот, во кој членуваат експерти од областа на правото, културата, политиката и граѓанското општество, ќе ги слушне изјавите на жртвите и сведоците и ќе ја објави нацрт-конечната одлука. Покрај тоа, ќе бидат објавени одлуки што содржат специфичен мандат и препораки, во согласност со неодамнешните случувања во врска со процесот на „Трибуналот за Газа“.
- Како е основан „Трибуналот за Газа“?
„Трибуналот за Газа“ се состана првенствено за да ги истражи и процени наводите за сериозни кршења на човековите права и меѓународни злосторства, вклучително и геноцид, извршени од страна на Израел по 7 октомври.
Судот, кој се занимава со кршења на човековите права во Газа, е значаен како иницијатива организирана од бранители на човекови права, експерти за меѓународно право и меѓународни и регионални организации на граѓанското општество.
Основан како независна иницијатива, судот има за цел да го привлече вниманието на меѓународната заедница со тоа што ќе ги стави на дневен ред сериозните кршења на човековите права против палестинскиот народ.
Сослушувањата ќе се фокусираат на обемот на хуманитарната криза во Газа, ќе се осврнат на недостатокот на одговорност за тековните воени злосторства извршени од Израел и ќе се слушнат сведоштва од поединци и организации на граѓанското општество погодени од овие злосторства. Израел ќе биде суден во отсуство од страна на членови на судот за геноцид и воени злосторства во Газа.
Целта е судот да спроведува постапки на целосно транспарентен начин, да дејствува независно од меѓународните кругови на моќ и без ограничувања, и да ја заврши својата задача во изводлив временски рок.
„Трибуналот за Газа“ има за цел да обезбеди алтернативен форум за кршењата на човековите права што меѓународните судски институции како што се Меѓународниот кривичен суд (МКС) и Меѓународниот суд на правдата (МСП) не можат да ги решат поради политичкото влијание или поради долгото одложување во завршувањето на случаите. Во овој поглед, судот не е алтернатива на МКС и МСП, туку има за цел да ги поддржи овие институции, со цел да произведе правно веродостојни резултати и да ја подигне глобалната свест.
