Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денес повика на формирање нов „Европски совет за безбедност“ и воведување протокол за итни безбедносни ситуации на ниво на ЕУ, кој би предвидувал сите земји членки да се состанат кога ќе биде активиран поради безбедносен инцидент, јавува Анадолу.
Обраќајќи се пред Европскиот парламент, Фон дер Лајен рече дека европските безбедносни институции и механизмите за донесување одлуки не се приспособиле доволно брзо на променливото безбедносно опкружување, војната во Украина продолжува, а се зголемуваат и наводните руски хибридни закани кон европските земји.
Фон дер Лајен истакна дека на ЕУ ѝ е потребна „сопствена стратегија за спротивставување на хибридните закани“ и повика на договор за начинот на кој треба да се реагира на инциденти што не го достигнуваат прагот на вооружена агресија, но сепак претставуваат закана за националната безбедност.
„Сметам дека е време Европа да има свој член 4, протокол за итни безбедносни ситуации“, рече таа, повикувајќи се на одредбата од договорот на НАТО според која членките се состануваат за консултации кога некоја од нив смета дека е загрозена.
Според предложениот механизам, доколку една земја членка го активира протоколот, сите земји од ЕУ би се состанале за да координираат европски одговор, да спречат натамошна ескалација и да ги ублажат последиците од инцидентот, објасни Фон дер Лајен.
Таа нагласи дека иницијативата би ја дополнила, а не би ја заменила постојната соработка со НАТО, со оглед на тоа што членството во двете организации во голема мера се преклопува.
Фон дер Лајен, исто така, најави дека ќе ги претстави предлозите за претворање на идејата за Европски совет за безбедност во реалност, оценувајќи дека иницијативата станува сè поитна поради „природата и обемот“ на ризиците со кои се соочува континентот.
Таа рече дека во предложениот формат би учествувале лидерите на ЕУ и партнери, меѓу кои Канада, Украина, Велика Британија и Норвешка, со цел да се фокусираат на европската безбедност.
– Газа и Западниот Брег –
Осврнувајќи се на Блискиот Исток, Фон дер Лајен рече дека страдањата во Газа и насилството на Западниот Брег длабоко ги погодиле Европејците.
„Одлуката на израелската Влада да го унапреди нелегалниот проект за населбата Е1 е неприфатлива“, рече таа, осврнувајќи се на планираната населба на Западниот Брег.
Фон дер Лајен потсети дека претходно повикувала Европа да преземе мерки поради случувањата во регионот, но додаде дека земјите членки на ЕУ не успеале да обезбедат потребно мнозинство за единствен одговор.
„Кога Европа е поделена, таа не може да влијае врз текот на настаните“, додаде таа.
Истовремено, таа рече дека Европа го поддржува правото на Израел на „самоодбрана“, нагласувајќи дека и Палестинците имаат еднакво право да живеат во безбедност и достоинство.
„Улогата на Европа е да го одржува жив пламенот на решението за две држави“, рече таа.
– Миграција –
Фон дер Лајен зборуваше и за миграцијата и надворешните граници на Европа, осврнувајќи се на шпанската северноафриканска енклава Сеута, каде што илјадници потенцијални мигранти ја преминале границата почнувајќи од крајот на јули, оценувајќи дека иако настаните се разликуваат по својата природа, имаат заеднички елементи.
Фон дер Лајен ги обвини трговците со луѓе и шверцерите дека ги искористуваат ранливите лица и рече дека европските противници, исто така, се вклучени во искористувањето на ваквите движења.
„Европската комисија предложи санкции насочени кон трговците со луѓе и шверцерите“, рече таа.
Фон дер Лајен истакна дека Европа мора да има средства за заштита на своите надворешни граници, особено кога масовните движења на луѓе се „намерно предизвикани и инструментализирани“.
Таа најави и нов европски инструмент за итен одговор, кој би се активирал само кога ќе бидат исполнети строго дефинирани критериуми.
Инструментот, во такви околности, би овозможил временски ограничена и строго дефинирана флексибилност во примената на стандардните процедури, рече таа.
Фон дер Лајен, исто така, нагласи дека почитувањето на вредностите на ЕУ „не подлежи на преговори“, осврнувајќи се на неодамнешен инцидент во Србија, која се стреми кон членство во Унијата.
„Бев згрозена од снимките од погребот на (воениот командант на босанските Срби, Ратко) Младиќ во Белград минатата недела. Тој изврши најстрашни злосторства против човештвото“, рече таа.
„Величањето на воените злосторници едноставно нема место во Европската Унија“, додаде таа.
