Vesna Besic
02 Декември 2025•Ажурирај: 03 Декември 2025
САРАЕВО (АА) - Во заедничката изјава по министерскиот состанок на земјите потписнички на Американско-јадранската повелба (А-5) во Сараево, Босна и Херцеговина, особено беше нагласена посветеноста на целосната интеграција на Западен Балкан во Европската Унија и евроатлантската заедница и кон зајакнување на политичката и воената соработка, со цел зајакнување на регионалната безбедност и стабилност, јавува Анадолу.
Министерот за одбрана на Босна и Херцеговина, Зукан Хелез, претседаваше со министерскиот состанок на земјите потписнички на Американско-јадранската повелба (А-5), кој се одржа во Сараево вчера и денес, на тема зајакнување на отпорноста на земјите од регионот на современите безбедносни закани.
На состанокот, во неформален Гимних формат, присуствуваа делегации на високо ниво од Северна Македонија, Албанија, Црна Гора, Хрватска, Соединетите Американски Држави и Босна и Херцеговина, како и претставници на земјите набљудувачи: Словенија, Србија и Косово.
„Првпат беа присутни набљудувачи, што значи пет земји членки плус една американска држава и три набљудувачи, а тоа се Косово, Србија и Словенија. Изразувам задоволство што првпат ги донесовме Косово и Србија на иста маса и што тие учествуваа рамноправно како набљудувачи“, рече Хелез, наведувајќи дека темите биле безбедносните предизвици и иднината на А-5.
Највисоко рангирани учесници на состанокот, покрај Хелез, беа и албанскиот министер за одбрана Пиро Венгу и косовскиот министер за одбрана Ејуп Македончи, како и помошникот државен секретар на САД за европска и НАТО-политика, Алтон Буланд.
Учесниците на дводневниот состанок разговараа за мерките и активностите што ги спроведуваат на национално и регионално ниво, со цел зајакнување на отпорноста кон современите предизвици. Идните чекори во рамките на иницијативата А-5 беа формализирани и во заедничката изјава што беше потпишана на крајот од состанокот.
Во заедничката изјава особено се нагласува посветеноста на целосната интеграција на Западен Балкан во ЕУ и евроатлантската заедница, како и на зајакнувањето на политичката и воената соработка, со цел зајакнување на регионалната безбедност и стабилност.
„Веруваме дека безбедноста на регионот е неразделно поврзана со стабилноста и просперитетот на целата евроатлантска заедница и дека А-5 е токму мостот што нè води кон таа заедничка иднина во рамките на Европската Унија и НАТО. За Босна и Херцеговина ова се јасно дефинирани и, со одлуки на надлежните институции, потврдени цели на надворешната политика и апсолутни приоритети“, рече Хелез во своето обраќање.
Тој особено нагласи дека овие разговори покажале дека земјите од регионот делат исти вредности во одбраната од преплетени конвенционални ризици, хибридни и киберзакани, како и сè почестите климатски предизвици.
„Сложеноста на заканите значи дека нашата соработка станува уште поважна. Задоволен сум што денес дефиниравме и конкретни насоки за натамошен развој на А-5, вклучително и зајакнување на отпорноста, кибербезбедноста, подобрување на цивилно-воената соработка и натамошно проширување на нашите заеднички акции“, рече тој, наведувајќи дека „зајакнувањето на отпорноста мора да остане во средиштето на нашите одбранбени и безбедносни политики“.
„Тоа е основата на нашата способност да го зачуваме мирот, да ги заштитиме граѓаните и да обезбедиме стабилност во регионот.“
Хелез изрази надеж дека со текот на времето набљудувачите на оваа иницијатива ќе станат полноправни членови, што би ја проширило во формат А-8.
Американско-јадранската повелба претставува еден од најважните механизми за регионална одбранбена соработка. Од своето основање во 2003 година, А-5 служи како платформа за градење доверба, хармонизирање на одбранбените политики и подготовка на земјите членки за полноправно членство во евроатлантските структури.
