Затоплувањето на океаните го загрозува биодиверзитетот и крајбрежната популација

ИСТАНБУЛ (АА) - Професорката Лиза Левин од Институтот за океанографија „Скрипс“ при Универзитетот на Калифорнија во Сан Диего, истакна дека зголемените температури на океаните поради глобалното затоплување ги принудуваат морските видови да мигрираат кон постудените региони, значително менувајќи ги океанските екосистеми, јавува Анадолу.

Според американската Национална океанска и атмосферска администрација (NOAA), глобалната просечна температура за првите 10 месеци од 2024 година била 1,94 степени Целзиусови над просекот од изминатите 175 години, додека просечната глобална температура на површината на морето била 0,99 степени Целзиусови повисока од вообичаената. Овие месеци се евидентирани како најтоплиот период на јануари-октомври, и според температурите на површината на копното и на морето.

Левин ги сподели своите сознанија за ефектите од затоплувањето на океаните во разговорот со Анадолу на Климатскиот самит на Обединетите нации (COP29) во Баку, Азербејџан.

Таа истакна дека глобалното затоплување се приближува до критичната ознака од 1,5 степени Целзиусови и нагласи дека човештвото има одговорност да го промени својот курс. Левин рече дека за време на Ел Нињо годините, ефектите од глобалното затоплување се интензивираат, вклучително и зголеменото затоплување на океаните. Сепак, и покрај очекувањата дека овие ефекти ќе се намалат со преминот кон фазата Ла Ниња, ова намалување во многу региони сè уште не се случило.

Левин објасни дека зголемените топлотни бранови и на копно и на море ќе имаат значителни последици за морските екосистеми. Таа рече: „Затоплувањето на океаните предизвикува ширење на водата и зголемување на нивото на морињата, а зголемувањето на нивото на морето всушност ќе предизвика губење на крајбрежните хабитати. Значи, губење на мочуриштата, губење на карпестите меѓуплимни брегови и, секако, поплави долж крајбрежјето“.

Таа, исто така, истакна дека многу морски видови не се во можност да се прилагодат на затоплувањето на океаните, и ако овој тренд продолжи, тие или ќе исчезнат или ќе треба да мигрираат во други области.

- Губењето на рибите доведува до губење на приходите -

Левин се осврна и на тоа дека овој феномен е веќе евидентен кај коралните гребени. Додека коралните гребени се сериозно оштетени, таа изјави дека е малку веројатно целиот екосистем да исчезне, наведувајќи го постоењето на корални гребени во Црвеното Море кои можат да преживеат на повисоки температури.

Таа спомна дека видовите кои мигрираат се движат кон север, а некои видови се префрлаат од запад кон исток преку Пацификот. „На пример, миграциите на туната дефинитивно се случуваат поради затоплувањето. И некои земји ја губат својата туна. Тоа не е само прашање на храна, туку за некои островски земји во Тихиот Океан и на други места, огромен дел од нивниот бруто национален приход доаѓа од продажба на правата за риболов на туна на други земји“.

Левин посочи и дека затоплувањето на океаните придонесува за намалување на нивото на кислород, што резултира со губење на живеалиштата за многу видови, принудувајќи ги да мигрираат во поплитки води.

Предупреди дека последиците од овие миграции во океанскиот екосистем може да бидат страшни, и додаде:

„Миграцијата на океанските суштества влијае на другите видови околу нив, и затоа гледаме преобликуван екосистем. Имаме формирање на нови групи на екосистеми. Имаше студија која покажа дека раковите се преселиле и на Антарктикот. Порано беше премногу студен, а сега е потопол. И тие создаваат огромни промени на екосистемите на морското дно. Потоплите води задржуваат помалку кислород, а потоплите води исто така има помало вертикално мешање поради стратификацијата. Така, внатрешноста на океанот губи кислород, а тоа е ефикасно губење на живеалиштето за многу животни. Тие не можат да живеат таму, па мигрираат во поплитка вода или на друго место. Тоа го нарекуваме деоксигенација на океаните и тоа е директно поврзано со губењето на биодиверзитетот. Животните кои живеат во средини кои вообичаено не се променливи, нема да можат лесно да се прилагодат. Има некои животни кои живеат во многу променливи екосистеми кои можеби имаат поголем опсег на толеранција и можеби можат да се прилагодат“.

Левин го критикуваше недостатокот на акцент во однос на затоплувањето на океаните на КОП29, каде примарен фокус беше финансирањето. Таа изрази надеж дека КОП30, кој ќе се одржи во Бразил, ќе посвети поголемо внимание на ова неодложно прашање.