Fatjon Cuka
07 Октомври 2026•Ажурирано: 07 Октомври 2026
Заменик-министерот за надворешни работи на Турција, Мехмет Кемал Бозај, изјави дека Хоризонталниот инструмент за Западен Балкан и Турција е многу добра алатка за соработка со соседите и со Европската Унија (ЕУ), јавува Анадолу.
Бозај учествуваше на регионалната конференција на заедничката програма на Европската Унија и Советот на Европа „Хоризонтален инструмент за Западен Балкан и Турција“, организирана во Тирана, со фокус на една деценија влијание на оваа програма.
Во своето обраќање Бозај рече дека работеле во три фази на Хоризонталниот инструмент, додавајќи дека Турција не е само балканска земја, туку е дел и од Блискиот Исток, Кавказот, Црното Море и Средоземното Море.
Нагласувајќи дека Хоризонталниот инструмент ѝ помогнал на Турција во тешките периоди во однос на механизмите на Советот на Европа и ЕУ, тој рече: „Зошто тоа беше предизвикувачки процес? Затоа што кога ја започнавме оваа програма во 2016 година, се соочивме со обид за државен удар. Тоа беше непредвиден обид за државен удар што ги оштети капацитетите на Турција во судската, дипломатската и воената област; во него беше вклучена одредена организација, терористичка организација, која подготвуваше поединци да служат како обвинители, судии, дипломати, војници и генерали, со цел преземање на контролата врз државата преку недемократски средства. Пред да станат судии, обвинители или дипломати, овие лица се подготвуваа за испити, а прашањата од испитите им беа однапред доставувани. Покрај тоа, некои припадници на армијата се обидоа да го убијат нашиот претседател во неговата летна резиденција. За нас 2016 година беше тежок период.“
Тој додаде дека биле усогласени со сите вредности и сите програми, вклучително и оние за правдата, човековите права, борбата против корупцијата и заштитата на ранливите групи што, според него, биле клучни елементи на првата фаза.
„Потоа преминавме во втората фаза, 2019-2022 година, каде што приоритетите вклучуваа спроведување и усвојување на стандардите за човекови права, акцискиот план за човекови права, како и акцискиот план за заштита на правата на мигрантите“, рече тој.
Бозај истакна дека по конфликтот во Сирија стотици илјади сириски граѓани побарале засолниште во Турција и нагласи дека заштитата на нивните права била многу важна за Турција.
Осврнувајќи се на гостопримството на Турција во текот на годините на бегалската криза, Бозај рече: „Турција на сите им одржа лекција за човековите права. Ова е невиден начин на прифаќање луѓе.“
Тој додаде дека сега се во третата фаза и дека сè уште се занимаваат со прашањата поврзани со миграцијата, но и со дигитализацијата. „Хоризонталниот инструмент е многу добра алатка за соработка со нашите соседи, со ЕУ во рамките на благосостојбата на сите“, нагласи тој на крајот.
Осврнувајќи се на процесот „Турција без терор“, Бозај изјави дека станува збор за државен проект од големо значење и дека тој би претставувал нова фаза за Турција.
Дел од панелот за дискусија беа и официјални претставници од Албанија и од другите балкански земји, како и претставници на Европската комисија и Советот на Европа.
Во рамките на посетата на Албанија се очекува Бозај да се сретне и со високи претставници на земјата, претставници на турските институции и претставници на деловни организации.
Хоризонталниот инструмент на Европската Унија/Европски совет е иницијатива за соработка на Европската Унија и Европскиот совет за Западен Балкан и Турција во области од заеднички интерес.