Dilara Hamit
06 Октомври 2026•Ажурирано: 06 Октомври 2026
Астронаутката на НАСА, Дениз Бурнам, која е родена во турската јужна провинција Адана, вети дека ќе им мавта на своето семејство и на жителите на местото каде што е родена кога следната година ќе отпатува на Меѓународната вселенска станица, јавува Анадолу.
Бурнам во видеото објавено од Генералниот конзулат на САД во Адана рече дека тренира за Експедиција 76, долготрајна мисија на орбиталната лабораторија.
„Родена сум во воздухопловната база Инџирлик во Адана, а баба ми и дедо ми живеат во Турција“, рече таа.
„Кога ќе заминам во вселената, ќе им мавтам на баба ми, дедо ми, на моите сограѓани од Адана и на целиот свет.“
Во јули НАСА соопшти дека Бурнам ќе го изведе својот прв вселенски лет со руското летало „Сојуз МС-30“, заедно со космонаутите Дмитриј Петелин и Константин Борисов.
Планирано е мисијата да полета од космодромот Бајконур во Казахстан во март 2027 година. Се очекува тројца членови на екипажот да поминат приближно седум месеци во вселенската станица.
Бурнам ќе биде инженер за лет на Експедиција 76 и ќе учествува во научни истражувања и технолошки демонстрации наменети за поддршка на идните мисии до Месечината и Марс, а истовремено ќе придонесува и во истражувањата на Земјата.
Бурнам рече дека нејзината баба потекнува од Еџеабат во северозападната турска провинција Чанаккале, а дедо ѝ е од Афјонкарахисар во западниот дел на Турција.
Таа рече дека пораснала со турска храна и му припиша заслуга на својот дедо за поттикнувањето на нејзиниот интерес за вселената.
„Љубопитноста на мојот дедо кон вселената влијаеше врз целото наше семејство“, рече таа. „Се сеќавам дека сам изработи телескопи. Со часови седевме во дворот и ги набљудувавме ѕвездите и планетите.“
– Од инженерка за сондажа до астронаутка
Бурнам беше избрана во класата кандидати за астронаути на НАСА во 2021 година и започна со обуката во јануари 2022 година. Во 2024 година дипломираше како членка на 23. класa астронаути на агенцијата, со што се стекна со право да учествува во мисии до вселенската станица, Месечината и потенцијално Марс.
Таа има диплома за хемиски инженеринг од Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего, а магистратура по машинско инженерство од Универзитетот во Јужна Калифорнија.
Пред да стане астронаутка, Бурнам повеќе од една деценија работела во енергетскиот сектор, управувајќи со операции за сондажа на нафтени платформи во Алјаска, Канада, Охајо и Тексас. Исто така, таа служела како инженерски офицер во резервниот состав на Воената морнарица на САД.
Претходно Бурнам била практикантка во групата за технологии за автономни системи за распоредување во Истражувачкиот центар „Ејмс“ на НАСА, а поседува и дозволи за управување со авиони со фиксни крила, хидроавиони и хеликоптери, како и квалификација за летање според инструментални правила.
– Пофалби за вселенската програма на Турција
Бурнам, исто така, го поздрави пристапувањето на Турција кон Спогодбите „Артемида“, меѓународна рамка за промовирање мирно, транспарентно и одржливо истражување на вселената.
Турција ги потпиша спогодбите на 31 август, со што стана 71. членка.
Таа ги истакна двете вселенски мисии на турските астронаути и напредокот во рамките на АУАП-1, планираната прва турска лунарна мисија. Исто така, Бурнам ја истакна улогата на Турција во поврзувањето на меѓународната вселенска заедница преку фестивалот за авијација и технологија ТЕХНОФЕСТ и Меѓународниот астронаутички конгрес.
„За НАСА е чест да ја пречека Турција во заедницата на Спогодбите ‘Артемида’“, рече таа, додавајќи дека е возбудена поради тоа што двете земји би можеле заедно да го постигнат во наредните години.
