Претседателот на Турската Република Северен Кипар во тампон-зоната се сретна со лидерот на кипарските Грци

ИСТАНБУЛ / ЛЕФКОША (АА) – Туфан Ерхурман, претседател на Турската Република Северен Кипар (ТРСК), во зоната контролирана од Обединетите нации денес се сретна со Никос Христодулидес, лидер на Грчката администрација на Јужен Кипар (ГАЈК), известува Анадолу.

Средбата се одржа во официјалната резиденција на специјалниот претставник на генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, во тампон-зоната и траеше околу еден час и 30 минути.

Марија Анхела Олгин Куелар, лична пратеничка на Гутереш за Кипар, присуствуваше на првиот дел од состанокот Ерхурман - Христодулидес по пат на видеоконференциски линк.

Во извештаите се наведува дека Ерхурман и Христодулидес се сретнале приватно во последните 15 минути од состанокот.

Подоцна Ерхурман одржа прес-конференција во Претседателството на ТРСК, на која рече дека состаноците се одржале во позитивна атмосфера и дека двете страни ги презентирале своите ставови за време на првиот состанок.

„Во моментов не постои атмосфера за решение на островот“, рече тој, додавајќи дека ТРСК презентирала предлог од 10 точки за да се поттикне решение за островот.

„Треба да се вложат напори за да се постигне решение. Предлогот од 10 точки што го презентиравме ќе им го олесни животот на двете страни и ќе ги реши прашањата што изгледаат едноставни за решавање“, рече Ерхурман.

Претседателот на ТРСК изјави дека му пренел на Христодулидес предлог од 10 точки, кој вклучува нови гранични премини и директна телефонска комуникација меѓу тимовите за гранична безбедност, како и прашања поврзани со ТРСК, како што е палењето на знамето на границата.

Ерхурман истакна дека пакетот предлози вклучува и повторно воспоставување на Комитетот на ЕУ за хармонизација.

Јужен Кипар сè уште не одговори на овие предлози.

Покрај предлозите, ТРСК официјално првпат до ГАЈК достави методологија од четири точки за сеопфатно решавање на кипарското прашање.

Додавајќи ја и можноста од состанок 5+1, Ерхурман изјавил дека лидерите на ТРСК и ГАЈК ги овластиле своите претседателски потсекретари.

„Претставниците често ќе се состануваат, а претседателите во текот на овој период ќе одржуваат редовен телефонски контакт“, додаде тој.

- ОН: Средбата се одржа во срдечна атмосфера

Со соопштение излезе и Канцеларијата на портпаролот на ОН, во кое се наведува дека оваа средба е прва од ваков вид меѓу Ерхурман и Христодулидес во тампон-зоната, додавајќи дека разговорите се одржале во срдечна атмосфера.

„Лидерите со нетрпение ја очекуваат посетата на г-ѓа Олгин и се согласија да имаат заедничка средба со неа кога таа ќе биде на островот на почетокот на декември“, се вели во соопштението, додавајќи дека Ерхурман и Христодулидес изразиле подготвеност да се вклучат во подготовките за следниот неформален состанок што ќе се одржи во поширок формат под покровителство на генералниот секретар на ОН.

„Двајцата лидери дополнително се согласија да истражат други можности за заеднички состаноци“, се вели во соопштението.

– Соопштение на Христодулидес

Според вестите објавени во ГАЈК, Христодулидес по состанокот изјавил дека денешниот состанок не бил преговарање, туку дека страните разговарале за прашања што ги сметаат за важни.

Христодулидес изјавил дека состанокот се одржал во позитивна атмосфера и дека тие влегле во процес насочен кон продолжување на преговорите на Кипар од местото каде што застанале.

– Повеќедецениското кипарско прашање

Кипар е заглавен во повеќедецениски спор меѓу кипарските Турци и Грци и покрај низата дипломатски напори на ОН за постигнување сеопфатно решение.

Етничките напади, кои започнаа во раните шеесетти години, ги принудија кипарските Турци да се повлечат во енклави за да ја осигурат својата безбедност.

Државниот удар на кипарските Грци во 1974 година, чија цел беше припојување на островот кон Грција, доведе до воена интервенција од страна на Турција како гарант за заштита на кипарските Турци од прогон и насилство. Како резултат на тоа, Турската Република Северен Кипар беше основана во 1983 година.

Последните години се забележани повремени мировни процеси, вклучително и неуспешната иницијатива во Швајцарија во 2017 година под покровителство на земјите гаранти Турција, Грција и Обединетото Кралство.

Администрацијата на кипарските Грци ѝ се приклучи на Европската Унија во 2004 година, година кога кипарските Грци еднострано го блокираа планот на ОН за ставање крај на долгогодишниот спор.